Selen - właściwości, działanie, źródła

2021-01-06
Selen - właściwości, działanie, źródłaSelen to pierwiastek niezwykle ważny dla organizmu człowieka. Do lat 60. XX wieku selen organiczny postrzegany był jako substancja działająca na organizm jedynie toksycznie. Dziś bardzo dobrze znamy jego właściwości i działanie. Wiemy, że odpowiada on m.in. za prawidłowe funkcjonowanie tarczycy i zwiększa odporność organizmu. Przypisuje się mu też obniżanie ryzyka występowania niektórych form nowotworów. W jakich produktach można znaleźć selen organiczny?

Selen: właściwości

Selen jest dość tajemniczym pierwiastkiem. Występuje w przyrodzie w niewielkich, wręcz mikroskopijnych ilościach. Odkryty został w 1817 roku przez szwedzkiego chemika J.J. Berzeliusa. Jego właściwości dla ludzkiego organizmu odkryto jednak o wiele później. Badania przeprowadzone w latach 60. XX wieku wykazały, że selen jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania enzymów, a także:

  • pomaga usuwać wolne rodniki, przez co posiada status silnego przeciwutleniacza zmniejszającego ryzyko, chorób serca, Alzheimera, udaru mózgu, a także zapobiega przedwczesnemu starzeniu się organizmu,
  • chroni komórki i czerwone krwinki przed toksycznym działaniem wolnych rodników,
  • wzmacnia odporność organizm,
  • wspomaga prawidłowe działanie tarczycy,
  • wspomaga leczenie depresji,
  • łagodzi ból towarzyszący reumatoidalnemu zapaleniu stawów,
  • zmniejsza ryzyko pojawiania się niektórych nowotworów, głównie raka piersi, płuc, jelita grubego i prostaty,
  • przeciwdziała miażdżycy,
  • ogranicza do minimum poziom stresu oksydacyjnego i stanów zapalnych, zmniejsza ryzyko,
  • zachorowania na chorobę Parkinsona i stwardnienia rozsianego,
  • pozytywnie wpływa na leczenie astmy oskrzelowej.

Selen organiczny - dawkowanie

Aby selen organiczny pozytywnie wpływał na organizm, musi być dostarczony w odpowiednich ilościach. Dzienne zapotrzebowanie to 55ug dla mężczyzn i kobiet. U kobiet w ciąży i w czasie karmienia piersią zapotrzebowanie na pierwiastek wzrasta do 70 ug. Selenu potrzebują też dzieci, jednak w ich przypadku ich dawka jest zależna od wieku. Niemowlęta potrzebują od 15 do 20 ug, dzieciom między 1 a 3 rokiem życia – 20 ug, w wieku 4-9 lat – 30ug, 10-12 lat – 40ug, a od 13 roku zapotrzebowanie wzrasta do 55 ug.

Przyczyny niedoboru selenu organicznego

Podstawową przyczyną selenu organicznego jest niewłaściwa dieta. Selen w żywności występuje w takich produktach jak:

  • orzechy, zwłaszcza brazylijskie (ze względu na wysoki poziom selenu dozwolone jest spożycie tylko sztuki dziennie)
  • warzywa kapustne i cebulowe
  • pełnoziarniste produkty zbożowe
  • owoce morza, m.in. ostrygi i ryby
  • mięso i wątroba
  • jaja
  • grzyby
  • drożdże piwowarskie
  • melasa.

Wskazuje się, że nawet odpowiednio zbilansowany jadłospis pozwoli dostarczyć około połowę dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek. To, dlatego brak selenu w diecie można uzupełnić, sięgając po suplementy. Warto to robić, aby zapobiegać niedoborom, które mogą doprowadzić do zwiększonego ryzyka zachorowalności na nowotwory, choroby reumatyczne, miażdżycę, marskość wątroby, zaburzenia płodności. Selen w diecie w niskim stężeniu powoduje również pogorszenie kondycji skóry, włosów i paznokci.

Selen - suplement w tabletkach

Selen organiczny jako suplement diety występuje w formie tabletek.  Warto pamiętać, że selen jako suplement występuje pod dwoma postaciami: organicznej i nieorganicznej. Zadaniem lekarzy i dietetyków ten pierwszy jest lepiej przyswajany i wykorzystywany przez organizm. Suplement z selenem organicznym będzie też bezpieczny dla organizmu.

Selen: na co pomaga?

Suplementacja selenem jest bardzo ważna dla wielu osób. Tabletki z selenem powinny zażywać przede wszystkim osoby nałogowo palące papierosy, osoby żywione pozajelitowo, cierpiące na zespół upośledzonego wchłaniania. Suplementację selenem organicznym poleca się również przy chorobach trzustki, sercowo - naczyniowych, w stanach depresyjnych, niedoborach odporności. Osoby wdrażające suplementacje diety selenem powinny pamiętać, by nie przekraczać wskazanych dawek. Dla organizmu niewskazany jest zarówno niedobór, jak i nadmiar selenu. Ten drugi selen może powodować nadmierne wypadanie włosów, zawroty głowy, nudności, wymioty, zaczerwienienie twarzy, drżenie, ból mięśni. W skrajnych przypadkach może też dojść do silnych objawów ze strony jelit, ataku serca czy niewydolności nerek.

Pokaż więcej wpisów z Styczeń 2021
pixel