Co oznacza ból pod pachami?
22.07.2025mgr farm. Jarosław Buczarski
Ból pod pachami nie jest specyficznym objawem. Może oznaczać wiele różnych problemów. Jego przyczyną może być po prostu podrażnienie skóry lub nadwerężenie mięśni, jak i powiększenie węzłów chłonnych, nowotwór lub zawał serca. Co zrobić, gdy odczuwamy ból pod pachą? Jeśli stan ten się utrzymuje i towarzyszą mu inne niepokojące objawy, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza!
Spis treści:
- Anatomia okolicy pachowej – dlaczego to wrażliwy obszar ciała?
- Najczęstsze przyczyny bólu pod pachami
- Kiedy ból pod pachami może być objawem poważniejszych chorób?
- Diagnostyka i leczenie bólu pod pachami
- Profilaktyka i domowe sposoby łagodzenia bólu pod pachami
Anatomia okolicy pachowej – dlaczego to wrażliwy obszar ciała?
Okolica pachowa – pacha – to przestrzeń w kształcie piramidy między klatką piersiową i ramieniem. W miejscu tym przebiegają m.in. ważne naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne i węzły chłonne.
Budowa dołu pachowego i znajdujące się tam struktury
Choć potocznie mówi się pacha, to prawidłowym określeniem jest dół pachowy. Jest to zagłębienie, które uwidacznia się podczas unoszenia ramienia, ograniczone jest fałdami pachowymi – przednim i tylnym. Powyżej dołu pachowego znajduje się jama pachowa (jest widoczna po usunięciu skóry). Ściany jamy pachowej tworzą takie mięśnie jak np. mięsień piersiowy większy i mniejszy, mięsień najszerszy grzbietu, obły większy i podłopatkowy, mięsień zębaty przedni.
W jamie pachowej znajdują się nerwy, naczynia krwionośne i węzły chłonne, które zaopatrują klatkę piersiową oraz kończyny górne. Głównymi naczyniami krwionośnymi, które zlokalizowane są w dole pachowym, są tętnica i żyła pachowa. Umiejscowiony jest tu również splot ramienny, czyli sieć nerwów zaopatrujących kończyny górne, ścianę klatki piersiowej i piersi.
Układ limfatyczny w okolicy pachowej
Jedną z ważniejszych struktur w tej okolicy są naczynia limfatyczne i węzły chłonne. Stanowią one element układu limfatycznego. Odpowiadają m.in. za filtrowanie i oczyszczanie chłonki spływającej z gruczołu piersiowego, ściany klatki piersiowej i kończyny górnej. Limfa jest tu oczyszczana m.in. z wirusów i bakterii. Węzły chłonne są też ważną częścią układu odpornościowego, produkują komórki odpornościowe, które są kluczowe w zwalczaniu infekcji.
Skóra pod pachami – dlaczego jest taka wrażliwa?
Skóra pod pachami jest delikatna i podatna na podrażnienia, głównie dlatego, że jest cieńsza niż na innych obszarach ciała. Dodatkowo jest pokryta gruczołami potowymi, które są bardzo aktywne, przez co jest ona stale narażona na wilgoć. Budowa pachy sprzyja nie tylko gromadzeniu się wilgoci, ale i ciągłemu ocieraniu się skóry o skórę oraz skóry o ubrania.
Co więcej, skóra okolicy pachowej jest owłosiona. Większość osób dla komfortu goli te włoski. Niezależnie, czy usuwane są maszynką, woskiem, czy kremem, na naskórku pozostają mikrouszkodzenia i podrażnienia. Warto też dodać, że na skórę pod pachami aplikowane są różne kosmetyki na pocenie, często zawierają one drażniące składniki, np. alkohol i konserwanty.
Najczęstsze przyczyny bólu pod pachami
Jak już wcześniej zostało wspomniane, ból pod pachami jest mało specyficzny i może być wywołany różnymi przyczynami – łagodnymi, które nie stanowią zagrożenia, jak i bardzo poważnymi, które wymagają natychmiastowego leczenia!
Trzeba też dodać, że ból pod pachą może mieć różne nasilenie i rodzaj (np. kłujący, piekący), może pojawiać się obustronnie lub tylko po jednej stronie – ze względu na przyczyny można odczuwać tylko ból pod prawą pachą lub tylko ból pod lewą pachą. Ponadto dolegliwości mogą być chwilowe lub utrzymywać się długo. Jakie mogą być przyczyny bólu pod pachą?
Zanim przejdziemy do najczęstszych przyczyn bólu pod pachą, należy zwrócić uwagę na zależność ból pod pachą a hormony. Burza hormonalna i liczne zmiany, jakie zachodzą w okresie dojrzewania, sprawiają, że może się pojawić ból pod pachą u młodzieży. Częściej jednak hormony powodują ból pod pachami u kobiet.
Najpierw warto zająć się kwestia mastodynia a ból pod pachą. Mastodynia to ból piersi, jest zwykle związany z wahaniami hormonów w cyklu menstruacyjnym, dlatego ból pod pachami może występować podczas miesiączki. Hormony są winne też temu, że kobiety odczuwają ból pod pachą w ciąży. Natomiast ból pod pachą po porodzie może wynikać zarówno ze zmian hormonalnych, jak i z nawału pokarmu. Ból pod pachą przy karmieniu to zazwyczaj objaw zastoju pokarmu lub zapalenia gruczołu piersiowego.
Należy jeszcze poruszyć dwa tematy – ból pod pachami a nerwica oraz ból pod pachą a stres. Czasem ból pod pachami związany jest z zaburzeniami nerwicowymi. Zwykle pojawia się wtedy kłujący ból pod pachą, któremu towarzyszy zwiększona potliwość, napięcie mięśniowe, uczucie lęku i niepokoju. Nasilony stres może powodować napięcie mięśniowe, jak i aktywować punkty spustowe w mięśniach, co może się objawiać bólem pod pachami.
Przyczyny dermatologiczne bólu pod pachami
Wrażliwa skóra pod pachami narażona jest na wiele czynników, które mogą wywoływać dolegliwości w tej okolicy. Warto zacząć od podrażnień i reakcji alergicznych wywołanych przez kosmetyki (np. antyperspirant, mydło) lub detergenty (np. proszek do prania, płyn do płukania). Wraz z bólem może pojawić się swędzenie, pieczenie, zaczerwienienie i wysypka. W takiej sytuacji wystarczające jest unikanie uczulającej substancji i stosowanie leków przeciwhistaminowych.
Co oznacza ból pod pachą po depilacji lub ból pod pachą po goleniu? Ból w dole pachowym może się pojawić jako objaw zapalenia mieszków włosowych. Wskutek wrastania włosów w skórę powstają czerwone krostki wypełnione ropą, czasem pojawiają się niewielkie guzki. Krostki nie są groźne i ustępują w ciągu kilku dni, jeśli tak się nie dzieje, warto się zgłosić do dermatologa. Aby uniknąć problemów, zaleca się stosować pianki do golenia, często wymieniać maszynki do golenia i dbać o higienę skóry pod pachą.
Nie można zapominać o kwestii ból pod pachą a zapalenie skóry i ból pod pachą a grzybica. Wilgotne środowisko panujące pod pachami sprzyja namnażaniu się bakterii i grzybów, co w przypadku osłabienia odporności może szybko doprowadzić do rozwoju infekcji. Grzybica zwykle objawia się jako swędzące bolące zaczerwienienia pod pachą. Dermatologiczną przyczyną bólu pod pachą może być także atopowe zapalenie skóry lub zapalenie gruczołów potowych.
Ból pod pachami związany z węzłami chłonnymi
Różne przyczyny może mieć ból węzłów chłonnych pod pachą. Do ich powiększenia i bolesności może dochodzić w odpowiedzi na reakcję układu odpornościowego na obecność zagrożenia. Oznacza to, że najczęściej takie objawy pojawiają się podczas infekcji, np. wirusowych, bakteryjnych i pasożytniczych.
Węzły chłonne ulegają powiększeniu również w przebiegu chorób autoimmunologicznych, np. reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego układowego, choroby Hashimoto. A czy powiększone węzły chłonne i ból pod pachą po szczepionkach to normalna sytuacja? Taka reakcja jest możliwa, warto jednak skonsultować to z lekarzem.
Urazy i przeciążenia jako przyczyna bólu pod pachami
Nadwerężenie i przeciążenie mięśni to jeden z głównych powodów, dla których pojawia się ból pod pachą przy ruchu. Wystarczy chwila nieuwagi na treningu lub zbyt intensywny wysiłek i dochodzi do przeciążenia oraz gromadzenia w mięśniach kwasu mlekowego. Ból pod pachą po treningu może się pojawić, gdy wykonywane były ćwiczenia pleców, klatki piersiowej i kończyn górnych.
Ból pod pachą przy podnoszeniu ręki może wynikać również z doznanego urazu, np. naderwania mięśnia lub ścięgna bądź też stłuczenia, złamania lub zwichnięcia pobliskich kości. Do urazów i kontuzji może dochodzić nie tylko podczas ćwiczeń, ale i w wyniku upadku lub uderzenia. Ból pod pachą jest wówczas silny i rwący, a możliwość poruszania ramieniem ograniczona lub niemożliwa.
Kiedy ból pod pachami może być objawem poważniejszych chorób?
Powyższe przyczyny są łagodne lub stosunkowo łagodne, niemniej jednak czasami wymagają konsultacji z lekarzem i podjęcia odpowiedniego leczenia. Nie stanowią one raczej ryzyka poważnych powikłań. Ale trzeba pamiętać, że bolesne pachy mogą też być objawem ciężkich schorzeń i stanów zagrażających życiu! Co boli pod pachą?
Ból pod pachami a choroby nowotworowe
Największe zagrożenie dla zdrowia i życia związane jest z kwestią ból pod pachą a nowotwór. Ból w dole pachowym może zwiastować chorobę nowotworową. Często można w takiej sytuacji wyczuć palcem zbity, nieruchomy, twardy bolący guzek pod pachą. Dość charakterystyczne może być powiększenie i ból węzłów chłonnych pod pachą. Najczęściej guzki, powiększone węzły chłonne i bolesne pachy są związane z rakiem piersi. Innymi chorobami nowotworowymi z takimi objawami są np. szpiczak, chłoniak i białaczka.
Ból pod pachami związany z infekcjami
Ból węzłów chłonnych pod pachą często idzie w parze z infekcjami o różnym pochodzeniu – wirusowym (np. mononukleoza, ospa i półpasiec), bakteryjnym (np. gruźlica, błonica), pasożytniczym (np. toksoplazmoza) i grzybiczym (np. kryptokokoza). Węzły chłonne są mocno powiększone i wyczuwalne w dotyku, miękkie, sprężyste i przesuwalne względem skóry, pojawiają się też bolące zaczerwienienia pod pachą. Po zwalczeniu infekcji ból pod pachą ustępuje i węzły się zmniejszają.
Inne schorzenia mogące powodować ból w okolicy pachowej
Powodem do niepokoju powinien być ból nad lewą piersią i pod pachą. W takiej sytuacji niekoniecznie boli pacha, może to być ból promieniujący z innego miejsca. Gdy ból dotyczy lewej pachy lub jest to ból pod pachą promieniujący do ręki, można podejrzewać problemy z sercem, a dokładniej zawał serca. Jeśli ból ma charakter piekący, uciskający, gniotący, promieniuje do kończyny lub żuchwy, towarzyszy mu osłabienie, bladość, duszności, uczucie niepokoju, należy zadzwonić po karetkę.
Kłujący ból pod pachą to również objaw przeciążeń, urazów i zwyrodnień kręgosłupa – głównie w odcinku szyjnym i piersiowym. Wraz z nim mogą pojawiać się parestezje, np. drętwienie i mrowienie ręki, ból głowy, problemy z widzeniem i szumy uszne.
Diagnostyka i leczenie bólu pod pachami
Jeśli ból pod pachą przy dotyku jest bardzo nasilony, utrzymuje się długo, towarzyszą mu inne objawy lub pod pachą wyczuwalne jest zgrubienie, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Na początku zaleca się umówić na wizytę do lekarza POZ. Po przeprowadzeniu wywiadu i wykonaniu badania fizykalnego zleci on dodatkowe badania diagnostyczne oraz skieruje do odpowiedniego specjalisty, np. onkologa.
Badania diagnostyczne przy bólu pod pachami
Prawdę mówiąc, takich badań może być wiele, dlatego kluczowe jest rozpoczęcie diagnostyki od szczegółowego wywiadu lekarskiego, który wskaże, jakie badania należy wykonać w pierwszej kolejności. Zazwyczaj wykonuje się morfologię, CRP, OB, poziom hormonów tarczycy, a także badania obrazowe – USG, TK, MRI. W przypadku podejrzenia nowotworu niezbędna jest biopsja węzłów chłonnych. Jeśli przyczyny mają podłoże dermatologiczne, to wskazana jest konsultacja z dermatologiem lub alergologiem oraz wykonanie testów na alergię.
Leki i maści łagodzące ból pod pachami
Oczywiście przy poważnych schorzeniach konieczne jest ukierunkowane leczenie przyczynowe. Jeśli jednak ból pod pachą jest wywołany nadwerężeniem mięśni lub drobnym urazem, wystarczy odciążyć chwilowo tę okolicę oraz stosować maści przeciwbólowe i leki przeciwzapalne. W przypadku podrażnienia i swędzenia okolicy pachowej polecane są np. maści z alantoiną i pantenolem.
Zabiegi i procedury stosowane przy dolegliwościach pachowych
W przypadku poważnych urazów najczęściej stosuje się unieruchomienie kończyny, a po zdjęciu usztywnienia fizjoterapię, rehabilitację lub terapię manualną. Jeśli został zdiagnozowany nowotwór, leczenie onkologiczne może obejmować różne procedury medyczne. Lekarz może zlecić chemioterapię, operacyjne usuwanie guzków, a nawet węzłów chłonnych.
Profilaktyka i domowe sposoby łagodzenia bólu pod pachami
Nie wszystkie przyczyny bólu pod pachą można wyeliminować dzięki odpowiedniej profilaktyce, ale naprawdę sporo z nich da się pokonać w ten sposób. Od razu trzeba powiedzieć, że profilaktyka powinna opierać się na kilku filarach, które pomagają zachować zdrowie całego organizmu. Należy dbać o dietę, aktywność fizyczną i o wzmacnianie układu immunologicznego, w czym pomogą preparaty na odporność i zioła do picia. Co jeszcze warto robić na co dzień, aby zadbać o swoje pachy? Czy istnieją domowe sposoby łagodzenia bólu pod pachami?
Prawidłowa higiena okolicy pachowej
Okolica pachowa to miejsce, które wymaga zachowania szczególnej higieny. Należy dokładnie oczyszczać tę strefę, używając delikatnych, hipoalergicznych preparatów myjących. Dodatkowo zaleca się stosować kosmetyki na pocenie, a w przypadku bardzo nasilonego pocenia można skonsultować się z lekarzem medycyny estetycznej w sprawie zabiegu ostrzykiwania pach toksyną botulinową.
Do specjalisty warto się też umówić, gdy zmagamy się z częstymi podrażnieniami skóry po goleniu i z zapaleniem mieszków włosowych. Laserowe usuwanie zbędnego owłosienia daje naprawdę dobre efekty.
Odpowiedni dobór kosmetyków i ubrań
Kosmetyki stosowane na te okolice powinny być jak najdelikatniejsze. Dobrze sprawdzą się dermokosmetyki lub kosmetyki naturalne. Skóra pod pachą podobnie jak skóra reszty ciała wymaga peelingu, zaleca się jednak wybierać preparaty kwasowe lub enzymatyczne, a nie z drobinkami.
Zwracać uwagę trzeba nie tylko na wybór łagodnych formuł kosmetyków, ale i na to, w czym pierzemy ubrania. Zbyt agresywne detergenty mogą podrażniać skórę. Sama odzież też ma znaczenie. Wskazane są luźne ubrania z naturalnych materiałów, które przepuszczają powietrze. Sztuczne tkaniny sprzyjają poceniu.
Naturalne metody łagodzenia bólu i podrażnienia pod pachami
Jeśli już pojawi się ból pod pachą podczas ćwiczeń, zanim sięgniemy po leki, można spróbować zimnych okładów. Terapia zimnem pomaga łagodzić ból oraz dyskomfort. Na bolesne podrażnienia sprawdzą się kosmetyki na bazie aloesu, który działa nawilżająco i łagodząco, koi skórę po zabiegach depilacji i golenia. Pomocne mogą być okłady z rumianku lub maseczka z płatków owsianych.
Co boli pod pachą? Pod pachą mogą boleć mięśnie, ścięgna, nerwy i węzły chłonne. Jest wiele dolegliwości, które objawiają się bólem pod jedną pachą lub pod obiema pachami. Trzeba mieć świadomość, że bolesne pachy to objaw, który pojawia się zarówno w przebiegu infekcji, jak i nowotworów, dlatego jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości dotyczące przyczyny bólu, należy się zgłosić do lekarza.
