Czym można się zarazić od kota?

Koty mogą przenosić wiele chorób, miłośnicy tych czworonogów powinni o tym wiedzieć! Oczywiście groźniejsze pod tym względem są dzikie koty i koty wychodzące, ale nawet te domowe – niewychodzące mogą być nosicielami chorób i pasożytów. Jakimi chorobami można zarazić się od kota? Jak dochodzi do zakażenia? 

Spis treści:

• Jakie choroby przenoszą koty na ludzi?
• Jak można się zarazić chorobami od kota?
• Kto jest najbardziej narażony na choroby od kota?
• Jakie są objawy chorób od kota? Kiedy zgłosić się do lekarza?
• Jak uniknąć zakażenia? Zasady profilaktyki

Jakie choroby przenoszą koty na ludzi? 

Podobnie jak psy również koty mogą być nosicielami różnych patogenów, które mogą doprowadzić do wystąpienia objawów infekcji również u człowieka. Zdecydowanie większe ryzyko zakażenia wiąże się z kontaktem z dzikimi i wychodzącymi kotami (szczególnie kociętami i młodymi kotami oraz kotami polującymi). Nie oznacza to jednak, że koty niewychodzące są całkowicie bezpieczne. Jakie są najczęstsze kocie choroby przenoszone na ludzi? 

Toksoplazmoza 

Jeśli chodzi o choroby odzwierzęce od kota, to jedną z najpowszechniejszych jest toksoplazmoza, szacuje się, że nawet połowa populacji naszego kraju miała kontakt z tym patogenem. Toksoplazmoza jest wywoływana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii – zasiedla on układ pokarmowy kota i jest wydalany wraz z kałem w postaci oocyst. 

Do zarażenia człowieka dochodzi po zjedzeniu zakażonego surowego lub niedogotowanego mięsa (wieprzowiny, dziczyzny, wołowiny), skażonych nieumytych owoców i warzyw oraz po kontakcie z zanieczyszczoną kocimi odchodami glebą i piaskiem lub po prostu po kontakcie z kocimi odchodami, np. podczas sprzątania kuwety. 

Od razu trzeba powiedzieć, że najgroźniejsza choroba od kotów w ciąży to właśnie toksoplazmoza. Dlaczego? Pierwotne zakażenie w ciąży może doprowadzić do poważnych skutków. Jeśli dojdzie do niego na początku ciąży, istnieje wysokie ryzyko rozwoju wad wrodzonych (np. oczu, układu nerwowego), poronienia lub obumarcia płodu. Zakażenie w późniejszym etapie ciąży grozi natomiast przeniesieniem infekcji na płód, czyli rozwojem toksoplazmozy wrodzonej u dziecka. 

Toksoplazmoza zwykle przebiega bezobjawowo (nawet w 90% przypadków). Objawowa toksoplazmoza przypomina grypę – pojawia się gorączka, ogólne osłabienie, bóle mięśni i stawów, powiększone węzły chłonne (głównie szyjne). Możliwa jest także postać oczna z bólem i zaczerwienieniem oka i zaburzeniami widzenia. Po przechorowaniu u człowieka wykształca się trwała odporność. 

Choroba kociego pazura (bartoneloza) 

Czym można się zarazić od kota? Okazuje się, że także chorobami o podłożu bakteryjnym. Choroba kociego pazura (bartoneloza) jest wywoływana przez bakterie Bartonella henselae. Do zakażenia może dochodzić poprzez zadrapanie lub ugryzienie zakażonego kota. W zranionym miejscu pojawia się krosta, powiększają się również okoliczne węzły chłonne. Czasem dochodzą do tego takie objawy jak gorączka, zmęczenie, ból głowy. Jest to choroba od kota, która najczęściej przebiega łagodnie i ma charakter samoograniczający się. 

Toksokaroza (glisty kociej) 

Jako choroby przenoszone przez koty na ludzi wymienia się toksokarozę, czyli chorobę wywoływaną przez zakażenie glistą kocią (Toxocara cati). W jaki sposób glisty od kota przechodzą na człowieka? Koty wydalają jaja glist wraz z kałem i zanieczyszczają glebę i piasek. Do zakażenia dochodzi, gdy jaja zostaną przeniesione do ust. 

Toksokaroza może przebiegać w postaci trzewnej (pojawia się ból brzucha, powiększenie wątroby, wysoka gorączka, kaszel i świsty oddechowe), ocznej (przebiega z jednostronnym pogorszeniem widzenia i bólem oka), neurotoksokarozy (bardzo rzadka postać przebiegająca z zapaleniem mózgu i drgawkami) lub utajonej (najczęstsza postać z niespecyficznymi objawami jak bóle głowy, podwyższona temperatura, zmęczenie, bóle brzucha). Leczenie polega na stosowaniu leków przeciwpasożytniczych. 

Tasiemiec i bąblowica 

Kolejne pasożytnicze choroby przenoszone przez koty to bąblowica i tasiemczyca. Tasiemiec od kota można „złapać” przez przypadkowe połknięcie jaja tasiemca (mogą się one znajdować na sierści) lub przez połknięcie zarażonej pchły. Zakażenie tasiemcem objawia się np. nudnościami, bólami brzucha i utratą masy ciała. Od kota można się zarazić również bąblowicą. Warto jednak powiedzieć, że do takich zakażeń dochodzi bardzo rzadko. 

Grzybica (dermatofitoza) 

Możliwe choroby skóry przenoszone przez koty to grzybica – głównie wywołana przez Microsporum canis lub Trichophyton. Jest to wysoce zaraźliwa zoonoza. Zachorować można po bezpośrednim kontakcie z zakażonym kotem. Chorego kota można poznać po plackowatych wyłysieniach np. na głowie, uszach i łapach, a także po łuszczącej się skórze i strupach. 

Grzybica od kota u ludzi przybiera postać czerwonych, swędzących, pierścieniowatych plam, które mogą się łuszczyć i powiększać. W przypadku pojawienia się takich zmian należy zastosować preparaty przeciwgrzybicze. 

Świerzb 

Od kota można się zarazić również świerzbem. Następuje to podczas bezpośredniego kontaktu z chorym czworonogiem. Objawy takiej infekcji są łagodne, najczęściej pojawia się przejściowe zaczerwienienie i lekkie swędzenie skóry, które samoistnie ustępuje. 

Giardioza 

Przez kontakt z zakażonymi odchodami kota można się zarazić giardiozą (lambliozą), choć jest to raczej rzadkie. Jest to choroba pasożytnicza przewodu pokarmowego wywoływana przez pierwotniaka Giardia intestinalis, objawiająca się m.in. biegunką, bólem brzucha, wzdęciami i nudnościami. 

Wścieklizna 

Mianem najgroźniejszej choroby od ugryzienia kota określa się wściekliznę, przy czym warto powiedzieć, że wścieklizna od kota w Polsce jest bardzo rzadko spotykana. Wirus wścieklizny znajduje się w ślinie, więc przenosi się głównie przez ugryzienie, ale zadrapanie przez kota też może być niebezpieczne pod warunkiem, że kot wcześniej polizał pazury. 

U zarażonego człowieka najpierw pojawiają się objawy miejscowe i ogólne, towarzyszy im niepokój, rozdrażnienie, zaburzenia snu. Następnie dołącza do nich wodowstręt, światłowstręt, nadwrażliwość na dźwięki i powietrze, pobudzenie psychoruchowe i ślinotok. Wirus wścieklizny atakuje układ nerwowy, po wystąpieniu objawów w ciągu kilku lub kilkunastu dni następuje zgon. 

Jedynym sposobem na powstrzymanie choroby jest przyjęcie szczepienia poekspozycyjnego. Jednakże najpierw – niezwłocznie po ugryzieniu – trzeba bardzo dokładnie przemyć ranę. Należy ją umyć mydłem pod bieżącą wodą, a następnie zastosować środki do dezynfekcji rany. Następnie trzeba jak najszybciej zgłosić się po pomoc lekarską.

Jak można się zarazić chorobami od kota? 

Wiadomo już, jakimi chorobami można zarazić się od kota, teraz warto powiedzieć, w jaki sposób do tego dochodzi? Jest kilka możliwych dróg zakażenia, warto poznać je wszystkie. Jak koty przenoszą choroby na ludzi? 

Kontakt z kocimi odchodami 

Pasożyty wydalane są wraz z kałem, tym samym to kocie odchody stanowią główne źródło zakażenia. Nie chodzi jedynie o bezpośredni kontakt z nimi. Odchody zanieczyszczają wodę, glebę i piasek, więc na brudnych rękach łatwo przenieść jaja do ust. 

Groźne nie są wyłącznie odchody na zewnątrz. Również odchody kota niewychodzącego znajdujące się w kuwecie są potencjalnym źródłem zakażenia. Poprzez kontakt z kocimi odchodami można się zarazić m.in. toksoplazmozą i toksokarozą. 

Zadrapania i ugryzienia 

Do zakażeń chorobą brudnego pazura (znacznie rzadziej wścieklizną) dochodzi przez ugryzienie lub zadrapanie przez kota. W ten sposób roznosi się także pastereloza (choroba bakteryjna wywoływana przez bakterie Pasteurella multocida) – w miejscu ugryzienia kota pojawia się ból, zaczerwienienie, obrzęk i ropny wyciek. 

Kontakt ze śliną i sierścią kota 

W ślinie kota mogą się znajdować różne bakterie i inne chorobotwórcze drobnoustroje, w tym wirus wścieklizny, bakterie Pasteurella multocida i Bartonella henselae. Największe zagrożenie występuje w sytuacji, gdy dojdzie do ugryzienia lub zadrapania, ale trzeba pamiętać, że do zachorowania może dojść, gdy kot poliże istniejącą już ranę. Ponadto koty liżą swoje ciało, więc patogeny znajdujące się w ich ślinie są przenoszone na sierść. 

Bezpośredni kontakt ze skórą chorego kota 

Wskutek bezpośredniego kontaktu ze skórą zakażonego kota można się zarazić grzybicą i świerzbem. Podczas głaskania kota lub podczas zabawy z nim możemy się natknąć na znajdujące się na jego sierści, np. jaja tasiemca lub oocysty wywołujące toksoplazmozę. Koty mogą też chorować na chlamydiozę, którą można się od niego zarazić poprzez bezpośredni kontakt z wydzieliną z jego oczu lub nosa.

Kto jest najbardziej narażony na choroby od kota? 

Niestety najbardziej narażone na choroby od kota są dzieci. One bardzo chętnie bawią się z kotami, a po kontakcie ze zwierzakiem nie myją rąk. Ponadto często wkładają brudne dłonie lub inne przedmioty do ust. Kocie odchody zanieczyszczają piaskownice, gdzie bawią się dzieci. 

Większe ryzyko zachorowania występuje też u osób z obniżoną odpornością, u których naturalny system obronny organizmu nie radzi sobie z atakującymi go patogenami. Ponadto u takich osób częściej choroby od kota mają ciężki przebieg i powodują powikłania.

Jakie są objawy chorób od kota? Kiedy zgłosić się do lekarza? 

Czym można zarazić się od kota – to już wiemy? A po czym poznać, że doszło do zakażenia? Objawy chorób od kotów są bardzo zróżnicowane. Mogą być łagodne lub nasilone, ponadto bardzo często zoonozy nie dają żadnych objawów. 

Choroby pasożytnicze zazwyczaj przebiegają z dolegliwościami ze strony żołądka i jelit jak np. ból brzucha, biegunka, wzdęcia. Czasem infekcja przebiega z objawami grypopodobnymi. Możliwe jest wyraźne powiększenie węzłów chłonnych. Charakterystyczne są również zmiany skórne – pojawiają się przy zakażeniu grzybicą, świerzbem, a także w miejscu zranienia przez kota. 

Kocie choroby przenoszone na ludzi mogą przebiegać bezobjawowo lub są łagodne i szybko samoistnie ustępują, więc wiele osób nie zawraca sobie głowy wizytą u lekarza. Jednakże zawsze na konsultację należy się zgłosić, gdy pojawiają się nasilone objawy chorób od kotów lub istnieje podejrzenia zoonozy u dzieci, kobiet w ciąży, u osób starszych i z osłabioną odpornością. Oto niektóre sytuacje, gdy trzeba się pilnie zgłosić do lekarza: 

• ugryzienie lub zadrapanie przez kota wolno żyjącego
• objawy zakażenia w miejscu zranienia
• powiększenie węzłów chłonnych
• zaburzenia widzenia
• objawy neurologiczne
• nasilone objawy ze strony układu pokarmowego

Powyższe przypadki mogą wymagać specjalistycznego leczenia.

Jak uniknąć zakażenia? Zasady profilaktyki 

Choroby przenoszone przez koty domowe – niewychodzące i wychodzące mogą być groźne, warto więc wiedzieć, jak im zapobiegać. Należy się skupiać przede wszystkim na dbaniu o higienę. Z racji tego, że najczęstsze są choroby od kota u dzieci, trzeba od najmłodszych lat kłaść nacisk na mycie rąk i higienę kontaktów ze zwierzętami. 

Szczególnie poważnie do kwestii profilaktyki muszą podchodzić kobiety w ciąży. Zakażenie toksoplazmozą może mieć tragiczne skutki. Ciężarna musi obowiązkowo wykonać badanie na toksoplazmozę już na początku ciąży, a w razie potrzeby powtarzać je co trymestr. 

Higiena rąk i dezynfekcja 

Profilaktyka wszystkich chorób odzwierzęcych opiera się na przestrzeganiu zasad higieny. Ręce trzeba myć dokładnie wodą i mydłem przez około 30 sekund. Dodatkowo można je dezynfekować – środki do dezynfekcji są szczególnie przydatne np. na placu zabaw, gdzie nie ma możliwości umycia rąk. Podstawą jest mycie rąk zawsze po zabawie z kotem, po zabawie w piaskownicy, po wizycie w toalecie i przed jedzeniem. 

Bezpieczne czyszczenie kuwety 

Obowiązkiem właściciela kota jest codzienne czyszczenie kuwety – najlepiej dwa razy dziennie. Ponadto co 1-3 tygodnie należy wymienić cały żwirek i dokładnie wyszorować kuwetę. Do sprzątania należy zakładać jednorazowe rękawiczki. Co ważne, kobiety w ciąży powinny unikać czyszczenia kuwety. 

Postępowanie po zadrapaniu lub ugryzieniu 

Zarówno ugryzienie, jak i zadrapanie przez kota musi zostać odpowiednio opatrzone. Należy je najpierw dokładnie umyć wodą i mydłem. Następnie trzeba zastosować preparaty na rany o działaniu odkażającym, a po oczyszczeniu i zdezynfekowaniu należy nałożyć jałowy opatrunek i plastry. Powinno się monitorować stan rany, a w przypadku objawów infekcji, trzeba się zgłosić do lekarza. 

Regularna opieka weterynaryjna nad kotem 

Właściciele kotów muszą dbać o ich zdrowie i czystość. Niezbędne jest regularne odrobaczanie. Koty niewychodzące trzeba odrobaczać co 3-6 miesięcy, a wychodzące – co 1-3 miesiące. Oczywiście trzeba też szczepić koty, m.in. przeciwko wściekliźnie. Ponadto w przypadku, gdy u kota pojawiają się objawy chorób i infekcji, należy zabrać go do weterynarza. 

Jakimi chorobami można zarazić się od kota? Głównie są to choroby pasożytnicze i bakteryjne – najczęstszą chorobą od kota jest toksoplazmoza, a także grzybica i choroba kociego pazura. Co zrobić, aby uniknąć zachorowania? Przede wszystkim trzeba dbać o zdrowie kota (należy go odrobaczać i szczepić) oraz przestrzegać zasad higieny (m.in. myć ręce po zabawie z kotem i po sprzątaniu kuwety).

Autor wpisu: Ewa Krulicka, i-Apteka.pl Blogerka z wieloletnim doświadczeniem, z wykształcenia magister kulturoznawstwa. Redaktor bloga jestemmama.pl. Zainteresowania: zdrowie, uroda, naturalne metody leczenia.