Jak szybko pozbyć się opryszczki?

mgr farm. Jarosław Buczarski

Opryszczka wargowa to infekcja wirusowa wywoływana przez wirusa opryszczki pospolitej. Większość populacji jest nosicielem tego patogenu, co oznacza, że objawy opryszczki są częstym widokiem. Co zrobić, gdy na ustach pojawią się charakterystyczne pęcherzyki? Jakie są najskuteczniejsze sposoby na szybkie pozbycie się opryszczki? 

Spis treści:

• Co to jest opryszczka wargowa?
• Przyczyny i pierwsze objawy opryszczki
• Jak szybko pozbyć się opryszczki? Skuteczne metody
• Domowe sposoby na opryszczkę
• Jak zapobiegać nawrotom opryszczki?
• Kiedy z opryszczką iść do lekarza?

Co to jest opryszczka wargowa? 

Zanim zajmiemy się kwestią, jak pozbyć się opryszczki, należy najpierw powiedzieć, czym właściwie jest opryszczka! Opryszczka zwana też zimnem jest infekcją wirusową, którą wywołuje wirus opryszczki pospolitej (Herpes simplex virus) – zwykle HSV-1. Jest on głównie odpowiedzialny za opryszczkę błony śluzowej jamy ustnej i skóry okolicy okołowargowej. Jeśli chodzi o zakażenia wirusem HSV-2, to najczęściej ma ono postać opryszczki narządów płciowych. 

Wirus opryszczki pospolitej jest rozpowszechniony w społeczeństwie, szacuje się, że nawet 80-90% osób dorosłych może być nosicielem wirusa HSV-1. Po zakażeniu pierwotnym (czasem o bezobjawowym przebiegu), do którego najczęściej dochodzi w dzieciństwie, wirus przedostaje się do komórek nerwowych zwoju trójdzielnego i pozostaje tam już do końca życia. W sprzyjających warunkach (np. osłabienia odporności) następuje reaktywacja wirusa. 

Opryszczka jest chorobą zakaźną. Największe ryzyko zakażenia innej osoby występuje przy aktywnej infekcji, czyli w sytuacji, gdy na ustach są pęcherzyki. To właśnie w płynie surowiczym, który się w nich znajduje, jest najwyższe stężenie wirusa. Trzeba jednak podkreślić, że również nosiciel wirusa bez widocznych objawów może okresowo zarażać, gdy wirus znajduje się np. w jego ślinie.

Przyczyny i pierwsze objawy opryszczki 

Przyczyną opryszczki jest wirus HSV, do zakażenia dochodzi przez bezpośredni kontakt z błonami śluzowymi i skórą zakażonego lub z wydzieliną pęcherzykową i śliną, np. podczas pocałunków. Możliwą drogą transmisji wirusa jest też m.in. picie z tego samego naczynia, używanie tych samych sztućców i ręczników, pożyczanie takich kosmetyków jak np. pomadka. 

Czynniki wywołujące nawroty opryszczki 

Lista czynników, które wywołują nawroty opryszczki, jest długa. Obejmuje ona głównie czynniki powodujące osłabienie odporności, choć nie tylko, są to m.in.: 

• zakażenia górnych dróg oddechowych 
• przemęczenie
• gorączka
• niedożywienie
• wyziębienie
• ekspozycja na promienie UV (słońce, solarium)
• miesiączka
• stosowanie glikokortykosteroidów
• stres
• urazy
• zabiegi stomatologiczne
• operacje chirurgiczne 

Jak często dochodzi do nawrotów opryszczki wargowej? W początkowym okresie szczególnie w pierwszym roku po zakażeniu pierwotnym nawroty mogą być bardzo częste – nawet co kilka tygodni lub co kilka miesięcy. Choć zwykle opryszczka pojawia się 1-2 razy w roku. Charakterystyczne jest to, że z czasem układ odpornościowy uczy się, jak kontrolować wirusa, więc nawroty zdarzają się coraz rzadziej i mają coraz łagodniejszy przebieg. 

Fazy rozwoju opryszczki na wardze 

Przebieg opryszczki jest charakterystyczny, objawy rozwijają się stopniowo. Zwykle infekcja trwa około 7-12 dni. Wyróżnia się pięć faz rozwoju zakażenia: 

• faza zwiastunowa – trwa 1-2 dni, najpierw pojawia się uczucie mrowienia, swędzenia, pieczenia, kłucia lub napięcia na skórze warg
• faza pęcherzykowa (zapalna) – zwykle drugiego dnia infekcji na wargach widoczne jest zaczerwienienie i opuchlizna, pojawiają się małe, bolesne pęcherzyki, które są wypełnione przezroczystym płynem surowiczym
• faza pękania – około 5-6 dnia infekcji pęcherzyki zaczynają pękać, tworzą się bolesne ranki, owrzodzenia i nadżerki. Wypływający z pęcherzyków płyn jest wysoce zakaźny. Na tym etapie ryzyko zakażenia innych lub przeniesienia infekcji na inne części ciała jest najwyższe
• faza strupków – po kilku dniach wydzielina zasycha, a w miejscu pęcherzyków pojawiają się strupy. Towarzyszy temu swędzenie, czasem ból
• faza gojenia – po 8-12 dniach od pierwszych objawów strup odpada samoistnie, skóra się regeneruje. Zazwyczaj rana goi się bez pozostawiania blizn – o ile oczywiście strupy nie były rozdrapywane 

Trzeba dodać, że czasem u niektórych osób zakażenia nawrotowe mają bezobjawowy przebieg.

Jak szybko pozbyć się opryszczki? Skuteczne metody 

Jak szybko pozbyć się opryszczki? Zmiany opryszczkowe na ustach ustępują samoistnie, ale można ten proces przyspieszyć i złagodzić. Kluczowy jest moment rozpoczęcia leczenia, a także to, jakie leki na opryszczkę zostaną użyte. Ile leczy się opryszczka? Jak pozbyć się opryszczki w jeden dzień?

Preparaty przeciwwirusowe na opryszczkę 

Czym leczyć opryszczkę? Leki na opryszczkę dostępne są w postaci tabletek doustnych oraz preparatów miejscowych, np. maści i kremów. Leki przeciwwirusowe doustne z acyklowirem lub walacyklowirem hamują namnażanie wirusa w organizmie. Są one bardzo skuteczne, zwykle są one wskazane przy ciężkich i nawracających infekcjach. 

Innym sposobem na to, jak pozbyć się opryszczki z ust, są miejscowe leki na opryszczkę z acyklowirem, denotywirem i dokozanolem. Hamują one namnażanie wirusa w miejscu aplikacji. Należy je stosować na zmiany kilka razy dziennie. 

Na zmiany można również nakładać specjalne plastry na opryszczkę. Tworzą one mechaniczną osłonę, która zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania się zakażenia na inne osoby. Dodatkowo plastry przyspieszają gojenie i pomagają maskować zmiany. Wsparciem są także preparaty o działaniu odkażającym i wysuszającym, np. preparaty z kwasem salicylowym i maść cynkowa. 

Jak pozbyć się wirusa opryszczki z organizmu? Pytanie powinno brzmieć, czy w ogóle można się pozbyć wirusa opryszczki z organizmu? Nie, nie jest to możliwe. Wirus pozostaje w komórkach nerwowych aż do śmierci. 

Kiedy rozpocząć leczenie opryszczki? 

Jak najszybciej pozbyć się opryszczki? Leczenie opryszczki jest najskuteczniejsze, gdy rozpoczyna się je jeszcze w fazie zwiastunowej. Od razu w momencie, gdy pojawi się typowe mrowienie i swędzenie czerwieni wargowej, należy zastosować leki na opryszczkę. 

Jak długo trwa leczenie opryszczki? 

Wiele osób chce wiedzieć, jak pozbyć się opryszczki w jedną noc? Trzeba powiedzieć, że nie ma środków, które są w stanie to zrobić. Ile trwa leczenie opryszczki? Cały rozwój opryszczki i jej gojenie trwa do maksymalnie dwóch tygodni. Na szczęście szybko rozpoczęte leczenie może skrócić ten proces o kilka dni.

Domowe sposoby na opryszczkę 

Oprócz leków w walce z opryszczką można wykorzystać naturalne środki. Wiele z nich skutecznie łagodzi objawy oraz przyspiesza proces gojenia, przy czym należy je traktować jako leczenie wspomagające, nie powinny one zastępować leczenia farmakologicznego. Jak pozbyć się opryszczki domowym sposobem? 

Lód i zimne okłady 

Zmiany w przebiegu zakażenia wirusem opryszczki mogą powodować miejscowy obrzęk na ustach,  zimne okłady pomagają zmniejszać opuchliznę i ból. Można przykładać kostkę lodu (owiniętą w czystą ściereczkę) kilka razy dziennie. 

Naturalne środki wspomagające gojenie 

Warto sięgać po inne domowe sposoby. Można punktowo aplikować okłady z miodu, naparów z melisy, rumianku lub szałwii oraz rozcieńczonego olejku z drzewa herbacianego. Dobre efekty mogą przynieść przyłożone do zmiany plasterki czosnku lub cebuli. Produkty te wykazują właściwości przeciwwirusowe. Warto też wypróbować ałun. Ponadto miód, a także aloes wspierają procesy gojenia i regeneracji uszkodzonego naskórka. 

Czego unikać podczas opryszczki? 

Szybkie leczenie opryszczki polega nie tylko na tym, co trzeba robić, ale i na tym, czego robić nie wolno. Przede wszystkim nie można wyciskać i przebijać pęcherzyków oraz zdrapywać strupów. W ten sposób zmniejszamy ryzyko roznoszenia zakażenia, a także ryzyko rozwoju infekcji bakteryjnej. Właściwie w ogóle nie powinno się dotykać zmiany – do aplikowania na nią maści zaleca się używać patyczków higienicznych. 

Wirus HSV potrzebuje argininy do namnażania, dlatego należy unikać spożywania produktów bogatych w ten aminokwas, czyli m.in. orzechów, czekolady, żelatyny. Zalecana jest natomiast lizyna, która obniża stężenie argininy, przez co hamuje namnażanie wirusa. 

Wskazane jest unikanie słońca i solarium oraz stresujących sytuacji. Podczas leczenia opryszczki z uwagi na ryzyko zakażenia innych osób trzeba unikać całowania, używania wspólnych sztućców, kubków, pomadek, ręczników. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku kontaktów z osobami z niską odpornością i z noworodkami.

Jak zapobiegać nawrotom opryszczki? 

Jak pozbyć się opryszczki na zawsze? Nie jest to możliwe, ale można skutecznie zapobiegać nawrotom zakażenia. Podstawowym zaleceniem jest wzmacniania odporności oraz unikanie czynników wyzwalających nawroty opryszczki. 

Wzmacnianie odporności 

Prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego to najważniejszy element profilaktyki. W tym celu należy dbać o codzienną dietę – muszą się w niej znaleźć produkty zawierające składniki, które wspierają odporność jak np. witaminy B, witamina C, witamina D, witamina E, selen i cynk, czyli m.in. pełnoziarniste produkty zbożowe, owoce, warzywa, orzechy, pestki i nasiona.

Pomocne są także źródła lizyny jak indyk, kurczak, dorsz, nabiał, jaja, strączki. Dla wzmacniania odporności niezbędna jest też regularna aktywność fizyczna oraz odpoczynek i sen.

Suplementacja – witaminy i minerały 

W przypadku zwiększonego zapotrzebowania na wyżej wymienione substancje można sięgnąć po suplementy diety. Zalecane są głównie preparaty z lizyną. Bardzo ważna dla odporności jest witamina D, wraz z dietą trudno jest dostarczać ją w odpowiedniej ilości, dlatego zalecane są suplementy diety z cholekalcyferolem. Dużą uwagę należy zwrócić na witaminy B – głównie B12. Uważa się, że niedobory tych witamin zwiększają ryzyko pojawiania się opryszczki. 

Ochrona przed słońcem i stresem 

Istotne jest unikanie czynników sprzyjających zakażeniom nawrotowym. Należy ograniczyć ekspozycję na stresory, a także trzeba się nauczyć technik radzenia sobie ze stresem, skuteczne mogą być np. techniki relaksacyjne i oddechowe. Promienie słoneczne często aktywują wirusa, należy więc chronić usta przed promieniowaniem UV – obowiązkowo przed wyjściem na zewnątrz należy używać pomadek z filtrem SPF.

Kiedy z opryszczką iść do lekarza? 

Opryszczka wargowa zazwyczaj nie jest wskazaniem do wizyty u lekarza, chociaż w niektórych przypadkach trzeba się skonsultować ze specjalistą. Do lekarza należy iść, gdy zmiany są bardzo bolesne, obejmują duży obszar, a także wtedy, gdy trudno się goją i nie ustępują oraz towarzyszą im objawy ogólnoustrojowe (np. osłabienie, gorączka, powiększone węzły chłonne). Niepokojące są częste nawroty opryszczki – ponad 6 razy w roku. 

Pilnie z objawami opryszczki trzeba się zgłosić do lekarza, gdy zmiany pojawią się w okolicy oka. Konsultacja jest konieczna w przypadku opryszczki u kobiety w ciąży, u dzieci oraz osób z osłabioną odpornością, w tym u osób po przeszczepach lub podczas chemioterapii. 

Co zrobić, gdy na ustach pojawi się opryszczka? Przede wszystkim trzeba reagować natychmiast. Nieprzyjemne mrowienie i swędzenie to sygnał do tego, aby jak najszybciej wdrożyć leki na opryszczkę. W czasie leczenia koniecznie trzeba się powstrzymać od drapania, wyciskania i dotykania zmiany.

Autor wpisu: mgr farm. Jarosław Buczarski Farmaceuta z wykształcenia i zamiłowania, zwolennik rozszerzonej opieki farmaceutycznej. Zainteresowania: medycyna, chemia leków, zdrowie, opieka farmaceutyczna.