Co oznacza ból prawego barku i drętwienie prawej ręki?

mgr farm. Aleksander Wojtala

Czy ból prawego barku i drętwienie prawej ręki to dolegliwości, które powinny niepokoić? Jest to objaw, którego nie wolno bagatelizować, jednakże jego pojawienie się zazwyczaj nie jest związane ze stanami zagrażającymi życiu, choć nie można ich wykluczyć. Główną przyczyną bólu prawego barku jest rwa barkowa lub zmiany w stawie barkowym. Co zrobić, gdy pojawi się taki ból? Do jakiego lekarza się zgłosić?

Spis treści:

• Najczęstsze przyczyny bólu prawego barku i drętwienia prawej ręki
• Ból prawego barku i drętwienie ręki a poważniejsze choroby
• Jakie są objawy towarzyszące bólu prawego barku i drętwienia prawej ręki?
• Diagnostyka – do jakiego lekarza i jakie badania?
• Leczenie bólu barku i drętwienia ręki
• Co robić w domu przy bólu barku i drętwieniu ręki?
• Kiedy ból barku i drętwienie ręki wymagają natychmiastowej pomocy lekarskiej?

Najczęstsze przyczyny bólu prawego barku i drętwienia prawej ręki

Na samym początku warto powiedzieć, że bark jest złożony z kilku stawów, m.in. ramiennego oraz barkowo-obojczykowego. Staw barkowy jest bardzo podatny na przeciążenia, urazy i stany zapalne, to w końcu najbardziej ruchomy staw w naszym ciele.

Dlaczego pojawia się ból prawego barku i drętwienie prawej ręki? Najczęściej jest to związane ze zmianami w stawie lub tkankach, które go otaczają, ponadto przyczyną może być ucisk na nerwy w odcinku szyjnym kręgosłupa. Nie można też zapominać o nadmiernym napięciu mięśniowym tej okolicy.

Rwa barkowa (rwa ramienna) – najczęstsza przyczyna

Rwa ramienna (rwa barkowa) to jedna z głównych przyczyn bólu barku i drętwienia prawej ręki. Jest to schorzenie objawiające się silnym, piekącym bólem wywołanym przez podrażnienie lub ucisk na korzenie nerwowe w odcinku szyjnym kręgosłupa. Ucisk może być wywołany m.in. przez zmiany zwyrodnieniowe lub dyskopatię.

Jest to ból promieniujący od karku do barku, ramienia, a nawet do palców. Może się on nasilać już przy minimalnym ruchu szyją, a także przy kaszlu i kichaniu. Bólowi towarzyszy drętwienie i mrowienie oraz osłabienie mięśni ręki.

Dyskopatia szyjna i zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego

Dyskopatia szyjna to nic innego jak zwyrodnienie krążka międzykręgowego w odcinku szyjnym, które prowadzi do powstania przepukliny. Powoduje to drażnienie lub uciskanie nerwów rdzeniowych, w efekcie wywołując ból prawego barku i mrowienie oraz drętwienie prawego ramienia.

Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego następuje wskutek naturalnego procesu starzenia się organizmu, urazów lub przeciążeń. Dochodzi do zużywania takich struktur jak kości, stawy i krążki międzykręgowe i powstawania zmian kostnych (osteofity), które podrażniają pobliskie nerwy. Charakterystyczna dla zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego jest sztywność karku oraz tępy ból karku, który promieniuje do barku i łopatek, drętwienie i mrowienie, a także napięciowe bóle głowy.

Zespół ciasnoty podbarkowej – konflikt podbarkowy

Bardzo często ból barku i drętwienie prawej ręki jest związane z zespołem ciasnoty podbarkowej (konflikt podbarkowy). W wyniku zwężenia przestrzeni podbarkowej dochodzi do mechanicznego ucisku takich struktur jak np. ścięgna i kaletka maziowa.

Wywołuje to ból prawego barku, który nasila się podczas unoszenia ręki i spania na prawym boku. Podczas ruchu ramieniem można też usłyszeć trzeszczenie w stawie. Przyczyną konfliktu podbarkowego mogą być wady anatomiczne, mikrourazy, przeciążenia i zmiany zwyrodnieniowe.

Uszkodzenie stożka rotatorów

Uszkodzenie stożka rotatorów jest urazem ścięgien, które otaczają staw barkowy. Może ono nastąpić w wyniku nagłego urazu, np. gdy dojdzie do upadku na prostą rękę. Przyczyną mogą być także wielokrotne mikrourazy podczas powtarzalnych ruchów nad głową, np. w pracy.

Ból prawego barku pojawia się głównie przy podnoszeniu ręki, ma on charakter tępy lub kłujący, promieniuje do ramienia. Ponadto dochodzą do tego trudności ze spaniem na prawym boku. Bólowi może towarzyszyć osłabienie siły mięśniowej.

Zamrożony bark – zarostowe zapalenie torebki stawowej

Zarostowe zapalenie torebki stawowej (zamrożony bark) jest chorobą, w przebiegu której torebka stawowa obkurcza się i bliznowacieje. Choroba przebiega w trzech fazach. W okresie od kilku tygodni do 9 miesięcy trwa faza zamrażania – ból narasta (głównie w nocy), stopniowo zmniejsza się ruchomość barku.

Faza zamrożenia trwa od 4 do 12 miesięcy. Mimo że ból jest łagodniejszy, staw jest bardzo sztywny. W ciągu kolejnych dwóch lat następuje faza odmrażania, czyli stopniowy powrót ruchomości barku. Mimo że problemy mogą ustąpić samoczynnie, to odpowiednie leczenie przyspiesza ten proces i zapobiega powikłaniom.

Zespół cieśni nadgarstka a drętwienie ręki

Ból i drętwienie prawej ręki od ramienia do palców może mieć źródło nie tylko w barku, ale i w nadgarstku. W obecnych czasach zespół cieśni nadgarstka jest bardzo powszechną dolegliwością, dotykającą m.in. osoby pracujące przy komputerze lub wykonujące w pracy powtarzalne ruchy ręką.

W wyniku ucisku na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka pojawia się ból, mrowienie i drętwienie kciuka, palca wskazującego, środkowego i połowy serdecznego, a także problemy z precyzyjnymi ruchami ręki. Należy jednak pamiętać, że objawy bólowe mogą promieniować do przedramienia, a nawet barku.

Ucisk na nerw łokciowy

Zespół rowka nerwu łokciowego może powodować drętwienie prawej ręki – a dokładniej palca serdecznego i małego. Objawy wynikają z ucisku na nerw łokciowy, do którego dochodzi w przypadku długotrwałego zginania ręki (np. podczas rozmawiania przez telefon, opierania się na łokciach).

Przeciążenie i urazy – praca fizyczna i sport

Do przeciążeń oraz urazów, które powodują ból prawego barku i drętwienie prawej ręki, może dochodzić u osób pracujących fizycznie oraz sportowców. Najczęściej wynikają one z powtarzalnych ruchów, głównie przy podnoszeniu rąk nad głowę.

Do przyczyn bólu barku można zaliczyć uszkodzenie przednio-górnego obrąbka SLAP (ból prawego barku przy zamachu ręku lub przy jej podnoszeniu), niestabilność stawu barkowo-obojczykowego (ból w przedniej części ramienia głównie podczas wykonywania ruchu nad głową), zapalenie kaletki podbarkowej (ból podczas unoszenia i opuszczania ramienia).

Ból prawego barku i drętwienie ręki a poważniejsze choroby

Ból prawego barku i drętwienie prawej ręki w rzadkich przypadkach mogą mieć poważne przyczyny niezwiązane bezpośrednio ze stawem barkowym.

Choroby serca – kiedy bark może być sygnałem alarmowym?

Zawał serca kojarzy się z bólem promieniującym do lewej strony, jednakże ból prawego barku i drętwienie prawej ręki może być jednym z nietypowych objawów zawału mięśnia sercowego. Ból ten promieniuje z klatki piersiowej z okolicy zamostkowej. Co istotne, ruchy ręką nie powodują jego nasilenia, za to pojawiają się takie objawy jak: kołatanie serca, ucisk w klatce piersiowej, duszności, mdłości, zimne poty, zawroty głowy, uczucie lęku.

Udar mózgu – objawy, których nie wolno bagatelizować

Nagłe pojawienie się bólu, drętwienia, osłabienia lub niedowładu prawej kończyny może być jednym z objawów zwiastujących udar mózgu, towarzyszy im także asymetria twarzy, nagła utrata równowagi, zaburzenia widzenia. Objawy po prawej stronie zwykle wskazują na uszkodzenie lewej półkuli mózgu.

Cukrzyca a drętwienie kończyn górnych

Powikłaniem cukrzycy jest neuropatia cukrzycowa, czyli uszkodzenie nerwów wskutek przewlekle utrzymującego się wysokiego poziomu cukru we krwi. Zazwyczaj jej objawy dotyczą stóp, jednakże mrowienie, pieczenie, drętwienie i utrata czucia w dłoniach także jest możliwa.

Reumatoidalne zapalenie stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą przewlekłą o podłożu autoimmunologicznym. W jej przebiegu układ odpornościowy atakuje własne tkanki, co powoduje stan zapalny błony maziowej stawów. Objawy jak ból, obrzęk, sztywność poranna stawów i ograniczenie ich ruchomości pojawiają się symetrycznie. Zwykle RZS dotyczy stawów rąk, rzadziej barku.

Ponadto u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów może pojawiać się drętwienie prawej ręki, które jest skutkiem ucisku nerwów przez obrzęknięte stawy lub zespołu cieśni nadgarstka (często współwystępuje on z RZS).

Jakie są objawy towarzyszące bólu prawego barku i drętwienia prawej ręki?

W zależności od przyczyn ból barku i drętwienie prawej ręki mogą współwystępować z wieloma innymi objawami. Ból może mieć różny charakter, np. kłujący, piekący, rwący, tępy. Może nasilać się w określonych sytuacjach, np. podczas ruszania ręką lub szyją, sięgania do tyłu za plecy.

Ból barku nasilający się w nocy

W nocy podczas snu aktywność mięśniowa spada, co powoduje, że ból może być nasilony. Przyczyną natężenia bólu jest też bezpośredni ucisk podczas leżenia na chorym barku. Taki objaw jest szczególnie dotkliwy w przypadku zamrożonego barku, zapalenia kaletki podbarkowej oraz uszkodzenia stożka rotatorów.

Osłabienie siły mięśniowej ręki

Zazwyczaj przy urazach i przeciążeniach barku spada siła mięśniowa ręki. Pojawiają się duże trudności z jej podnoszeniem, a także zaciskaniem dłoni, chwytaniem i utrzymaniem przedmiotów w dłoni.

Mrowienie i drętwienie palców

W palcach i całej ręce może pojawiać się mrowienie, drętwienie, kłucie, cierpnięcie oraz zaburzenia czucia – zarówno niedoczulica, jak i nadwrażliwość.

Ból promieniujący od szyi przez bark aż do dłoni

W przypadku rwy barkowej i zmian zwyrodnieniowych szyjnego odcinka kręgosłupa typowe jest, że ból promieniuje aż od szyi przez bark, w dół ramienia do dłoni.

Ograniczenie ruchomości barku i szyi

Dysplazja szyjna, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, rwa barkowa mogą znacząco ograniczać ruchomość zarówno szyi, jak i barku. Każda próba poruszania nimi kończy się ostrym bólem. Do postępującego ograniczenia ruchomości barku dochodzi też w przypadku zarostowego zapalenia torebki stawowej.

Diagnostyka – do jakiego lekarza i jakie badania?

Gdy pojawi się ból barku i drętwienie prawej ręki od ramienia do palców, należy się najpierw zgłosić do lekarza POZ. Można u niego uzyskać podstawowe informacje. Lekarz przeprowadzi wywiad oraz badania fizykalne. Dodatkowo zleci badania oraz skieruje do właściwego specjalisty. Zazwyczaj jest to ortopeda lub neurolog.

Kluczowe w diagnozowaniu bólu i drętwienia prawego barku i ręki są badania obrazowe – zdjęcie RTG i rezonans magnetyczny kręgosłupa szyjnego, USG barku. Wskazane jest także badanie EMG, czyli elektromiografia – sprawdza ona, czy mięśnie i nerwy obwodowe prawidłowo funkcjonują. Zleca się też m.in. morfologię, markery stanu zapalnego oraz poziom witamin z grupy B.

Leczenie bólu barku i drętwienia ręki

Jak leczyć ból i drętwienie prawej ręki i barku? Wszystko zależy od przyczyny oraz nasilenia objawów. Zazwyczaj do doraźnego łagodzenia objawów stosuje się leki przeciwbólowe – doustne i miejscowe. Najlepsze efekty przynosi jednak fizjoterapia oraz rehabilitacja!

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne – co można wziąć bez recepty?

Wskazane są leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Bez recepty dostępne są środki z paracetamolem oraz niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, np. ibuprofenem, ketoprofenem, naproksenem. Jeśli one nie pomagają, lekarz może przepisać silniejsze leki.

Maści i żele na ból barku

Zaleca się aplikować preparaty miejscowe – maści, kremy, żele i plastry, m.in. na bazie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. W przypadku urazu można sięgnąć po ALTACET żel, który działa przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo. Gdy dodatkowo na skórze tej okolicy pojawił się stan zapalny, można do jej przemywania wykorzystać Tanno-Hermal roztwór do kąpieli i okładów.

Fizjoterapia i rehabilitacja – podstawa leczenia

Najlepszym sposobem na ból prawego barku jest fizjoterapia oraz rehabilitacja. Dobry specjalista zależnie od przyczyny bólu i nasilenia objawów dobierze właściwe ćwiczenia, terapię manualną i zabiegi – krioterapię, terapię ultradźwiękami, laseroterapię, jonoferezę, suche igłowanie. Bardzo pomocny jest też kinesiotaping, czyli oklejanie barku specjalnymi taśmami.

Ćwiczenia na rwę barkową i dyskopatię szyjną

Po zestaw ćwiczeń oraz instrukcję, jak je wykonywać należy się zgłosić do fizjoterapeuty. Najczęściej zaleca się wykonywać takie ćwiczenia jak np.:

• cofanie głowy – należy usiąść prosto i delikatnie wsuwać brodę do tyłu, utrzymać pozycję przez około 5 sekund i rozluźnić.
• napinanie bez ruchu – dłonie należy oprzeć na czole, następnie należy naciskać czołem na dłonie, które powinny stawiać lekki opór. Wytrzymać kilka sekund i rozluźnić. Głowa powinna przy tym pozostawać w bezruchu.
• rozciąganie szyi – w pozycji siedzącej należy przechylić głowę w bok aż do pojawienia się lekkiego ciągnięcia po drugiej stronie.
• otwieranie klatki piersiowej – należy stanąć w drzwiach, ręce zgiąć w łokciach pod kątem 90 stopni i oprzeć je na futrynie. Następnie należy delikatnie napierać tułowiem w przód, wytrzymać około 20 sekund.
• ćwiczenie Codmana – zdrową rękę należy oprzeć na stole, a bolącą opuścić w dół, tułowiem należy wykonywać delikatne ruchy okrężne, dzięki czemu ramię będzie się swobodnie kołysać.

Kołnierz ortopedyczny – kiedy i jak stosować?

Kołnierz ortopedyczny zakłada się, gdy ból prawego barku wynika z problemów w odcinku szyjnym kręgosłupa. O tym, czy kołnierz jest potrzebny, zawsze decyduje lekarz. Jego rozmiar musi być odpowiednio dobrany, ważne jest, że nie można go stosować przez całą dobą, a tylko przez kilka godzin dziennie lub przy nasileniu bólu.

Częściej wskazane jest noszenie różnego rodzaju stabilizatorów lub ortez stawu barkowego, w tym przypadku także lekarz powinien o tym zadecydować.

Zastrzyki i blokady – w cięższych przypadkach

Przy bardzo nasilonych objawach, gdy leki doustne nie działają, konieczne może być podanie blokady. Jest to iniekcja bezpośrednio w okolicę stawu. W ten sposób podaje się sterydy, które zapewniają działanie przeciwzapalne w połączeniu ze środkami znieczulającymi. U osób z chorobami zwyrodnieniowymi często stosuje się zastrzyki z kwasem hialuronowym.

Leczenie operacyjne – kiedy konieczne?

Operacja może być niezbędna, gdy dotychczasowe metody zachowawcze nie przynoszą efektów. Ponadto wskazaniem są poważne urazy z uszkodzeniem struktur barku oraz jego niestabilność, a także zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe.

Co robić w domu przy bólu barku i drętwieniu ręki?

Głównym zaleceniem jest odciążenie chorej kończyny. Należy unikać m.in. noszenia ciężkich przedmiotów, podnoszenia rąk wysoko, spania na chorym barku. Przy obrzęku i stanie zapalnym zalecane są zimne okłady. Przy napięciu mięśni sprawdzą się ciepłe kompresy, które działają rozluźniająco.

Wystąpienie bólu i drętwienia barku i ręki powinno skłonić do wprowadzenia kilku zmian. Przede wszystkim należy zadbać o prawidłową pozycję podczas siedzenia i o ergonomię pracy. Zaleca się wykonywać ćwiczenia rozciągające i rozluźniające, a w razie możliwości regularnie chodzić do fizjoterapeuty.

Kiedy ból barku i drętwienie ręki wymagają natychmiastowej pomocy lekarskiej?

Z łagodnym bólem barku można sobie poradzić, stosując leki przeciwbólowe i wykonując specjalne ćwiczenia. Przy nasilonych i utrzymujących się bólach i ograniczeniu ruchomości stawu należy się zgłosić do lekarza, aby zdiagnozować przyczynę problemu i wdrożyć leczenie.

Są też sytuacje, gdy ból prawego barku i drętwienie prawego ramienia, wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Wskazaniem do pilnego zgłoszenia się na SOR lub wezwania karetki jest przede wszystkim:

• podejrzenie zawału serca – ostry ból w klatce piersiowej, który może promieniować do prawej ręki, ucisk w klatce piersiowej, kołatanie serca, zimne poty.
• podejrzenie udaru mózgu – nagłe osłabienie i niedowład prawej ręki, opadanie prawego kącika ust, zaburzenia mowy.
• urazy w wyniku upadku lub wypadku, zwłaszcza gdy doszło do deformacji stawu barkowego.

Ból prawego barku lub drętwienie prawej ręki od ramienia do palców to dolegliwości, które mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie. Ból może utrudniać wykonywanie wielu czynności, do tego może dojść osłabienie siły mięśniowej ręki. Zamiast się męczyć, warto umówić się do fizjoterapeuty lub ortopedy.

Autor wpisu: mgr farm. Aleksander Wojtala