Czy nerwica serca wyjdzie na EKG?

mgr farm. Katarzyna Borowiec

Nerwica serca jest zespołem objawów o podłożu psychogennym. Obecnie występuje ona dość powszechnie – przewlekły stres oraz długotrwałe napięcie nerwowe powodują, że coraz więcej ludzi zmaga się z tymi zaburzeniami lękowymi. Jak objawia się nerwica kardiologiczna? Jak wygląda EKG przy nerwicy serca? Czy można ją skutecznie leczyć?

Spis treści:

• Czym jest nerwica serca?
• Czy nerwica serca wyjdzie na EKG?
• Jakie badania wykonuje się przy nerwicy serca?
• Czy nerwica serca jest groźna?
• Jak radzić sobie z nerwicą serca na co dzień?

Czym jest nerwica serca?

Nerwica serca zwana jest też nerwicą kardiologiczną, dystonią neurowegetatywną lub zespołem Da Costy. Jest to rodzaj zaburzenia lękowego. Przy nerwicy serca pacjent odczuwa somatyczne objawy – często o dużym nasileniu. Są to objawy przypominające dolegliwości pojawiające się w schorzeniach serca, np. podczas zawału.

Jest to zaburzenie o podłożu psychogennym, jego główną przyczyną jest przewlekły stres i problemy emocjonalne, a także różne traumy i depresja. Należy jednak dodać, że tak naprawdę na rozwój nerwicy serca wpływają również inne czynniki, w tym m.in. czynniki genetyczne oraz czynnościowe lub anatomiczne zmiany w mózgu. Ponadto dane wskazują, że na to zaburzenie częściej cierpią kobiety niż mężczyźni.

Jak wygląda nerwica serca? Do jej objawów zalicza się m.in.:

• kołatanie serca
• arytmię – nierówne bicie serca
• ból i ucisk w klatce piersiowej
• uczucie braku tchu, duszności
• zawroty głowy
• zwiększoną potliwość
• drżenie ciała
• lęk o życie
• napady paniki

Ból przy nerwicy serca ma zwykle charakter kłujący, tępy, w odróżnieniu od bólu w przebiegu chorób serca nie promieniuje i nie ma związku z wysiłkiem fizycznym, ponadto nie słabnie po podaniu nitrogliceryny.

Objawy nerwicy lękowej najczęściej pojawiają się nagle, trwają około 10-30 minut i samoistnie ustępują. Częstotliwość ataków jest kwestią indywidualną, mogą występować nawet kilka razy dziennie. Co więcej, po jakimś czasie może się też pojawić tzw. lęk antycypacyjny, czyli lęk przed kolejnym napadem.

Czy nerwica serca wyjdzie na EKG?

EKG – elektrokardiogram – to jedno z podstawowych badań stosowanych w diagnostyce chorób serca. Polega ono na tym, że umieszcza się na ciele specjalne elektrody, które rejestrują aktywność elektryczną serca. EKG umożliwia ocenę pracy serca i monitorowanie funkcjonowania układu krążenia, dzięki niemu można wykryć zaburzenia rytmu i przewodzenia, a także niedokrwienie mięśnia sercowego.

Co można powiedzieć w kwestii nerwica serca a EKG? Jak już wcześniej zostało powiedziane, nerwica kardiologiczna ma podłoże psychogenne. Mówiąc inaczej, jej objawy są związane z zaburzeniami lękowymi, a nie wynikają z dysfunkcji serca. W takim razie odpowiedzmy na pytanie, czy nerwica serca wyjdzie na EKG?

Co pokazuje EKG przy nerwicy serca?

Jak wygląda zależność – zmiany w EKG a nerwica? Zasadniczo EKG przy nerwicy serca nie wykazuje żadnych nieprawidłowości – nie ma oznak niedokrwienia lub uszkodzenia mięśnia sercowego, ani także zmian w naczyniach wieńcowych. Czasem tylko wynik badania może wskazać tachykardię zatokową lub pojedyncze arytmie.

Czy EKG może być prawidłowe przy nerwicy serca?

Czy nerwica serca jest widoczna na EKG? W większości przypadków wynik elektrokardiogramu przy nerwicy kardiologicznej jest prawidłowy, czyli badanie nie wykrywa żadnych zmian organicznych. Podkreślmy, że jest to zaburzenie wynikające z przyczyn psychicznych, a nie strukturalna choroba mięśnia sercowego, więc zapis elektrokardiogramu jest czysty.

Niespecyficzne zmiany w EKG a nerwica serca

Gdy serce jest zdrowe, badanie EKG nie wykazuje nieprawidłowości – a taka sytuacja ma najczęściej miejsce w przypadku nerwicy serca. Jednakże u niektórych osób mogą pojawić się pewne odstępstwa od normy. Mowa tu głównie o tachykardii zatokowej. W reakcji na stres serce może bić szybciej – nawet do 100 uderzeń na minutę.

Można też czasem zaobserwować pobudzenie nadkomorowe lub dodatkowe, czyli takie „potknięcia” serca, a ponadto drobne zmiany repolaryzacji jak np. zmiany odcinka ST lub załamka T, które wynikają z reakcji nerwowej, silnych emocji lub szybkiego oddychania.

Dlaczego prawidłowe EKG nie wyklucza nerwicy serca?

Objawy nerwicy lękowej są prawdziwe, pacjent odczuwa m.in. ból i ucisk w klatce piersiowej. To, że badanie EKG jest prawidłowe, nie oznacza, że dolegliwości są urojone. Wskazuje jedynie na to, że ich przyczyną nie jest organiczna choroba mięśnia sercowego.

Elektrokardiogram nie jest w stanie wykryć przewlekłego stresu lub napięcia nerwowego, a to one wywołują zespół Da Costy. Jednocześnie warto wspomnieć o kwestii złe EKG a nerwica. Nerwica serca nie wychodzi na EKG, ale wynik badania może być nieprawidłowy, ponieważ zaburzenia lękowe mogą współwystępować z rzeczywistymi schorzeniami mięśnia sercowego.

Kiedy EKG jest niezbędne przy objawach ze strony serca?

Właściwie każdy objaw – zwłaszcza mocno nasilony lub pojawiający się nagle – wskazujący na jakikolwiek problem w obrębie serca powinien być skonsultowany z lekarzem. Zwykle to właśnie badanie EKG jest pierwszym, jakie zleca lekarz. Jakie dolegliwości powinny wzbudzić niepokój? Jest to m.in.:

• ból w klatce piersiowej – głównie gniotący, piekący, zlokalizowany za mostkiem, promieniujący do lewej ręki, szyi lub pleców
• kołatanie serca – bardzo szybkie bicie serca, uczucie nierównej pracy serca
• nagłe trudności w oddychaniu, duszność – szczególnie nasilające się po wysiłku
• zasłabnięcie, omdlenie, zawroty głowy
• spadek ciśnienia krwi, obrzęki, sinica

Jakie badania wykonuje się przy nerwicy serca?

Przy nerwicy kardiologicznej serce pracuje prawidłowo, jednakże zawsze w sytuacji, gdy pojawią się niepokojące objawy, konieczne jest wykonanie szeregu badań, aby wykluczyć inne choroby serca.

EKG spoczynkowe i holter EKG

Podstawowym badaniem jest oczywiście EKG spoczynkowe, czyli wykonywane w pozycji leżącej. To najprostszy sposób wykluczenia fizycznych uszkodzeń mięśnia sercowego, które wynikają z chorób kardiologicznych.

Dodatkowo lekarz może zlecić holter EKG, który zapewnia 24-godzinne monitorowanie aktywności serca. Takie badanie będzie pomocne w celu odróżnienia reakcji emocjonalnej od arytmii.

Echo serca – kiedy zlecane?

Nerwica serca na EKG nie jest widoczna, jednak czasem mogą pojawić się pewne wątpliwości, wtedy pacjent może zostać skierowany na echo serca, czyli na badanie ultrasonograficzne oceniające budowę i pracę serca oraz przepływ krwi. Pozwala ono wykluczyć ewentualne wady strukturalne serca.

Badania laboratoryjne – morfologia, hormony tarczycy, elektrolity

Pomocniczo wykonuje się takie badania jak np. morfologia, oznaczenie poziomu hormonów tarczycy i elektrolitów, poziomu glukozy i lipidogram. Wszystko to umożliwia ustalenie, w jakiej kondycji znajduje się mięsień sercowy oraz inne kluczowe narządy i układy.

Test wysiłkowy

Oprócz EKG spoczynkowego może być wskazane wykonanie EKG wysiłkowego, czyli badania sprawdzającego jak serce pracuje podczas wysiłku fizycznego. Pozwala ono odróżnić zespół Da Costy od choroby niedokrwiennej.

Kiedy kardiolog, a kiedy psychiatra lub psycholog?

Początkowo należy się zgłosić do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub do kardiologa. Oni skierują na niezbędne badania, a w zależności od wyników pacjent musi trafić pod opiekę odpowiedniego specjalisty.

Jeśli badania wykażą chorobę serca, konieczne jest leczenie kardiologiczne. Jeśli zostanie stwierdzona nerwica lękowa, czyli wykluczone zostaną wszystkie przyczyny somatyczne, to wówczas trzeba się zgłosić do specjalistów zajmujących się zdrowiem psychicznym – psychologa lub psychiatry.

Jaka jest różnica między psychologiem a psychiatrą? Główna różnica polega na tym, że psychiatra może przepisać pacjentowi leki, np. preparaty na uspokojenie, leki przeciwlękowe i przeciwdepresyjne. Psycholog natomiast zapewnia wsparcie psychoterapeutyczne, w przypadku nerwicy serca najlepsze efekty daje terapia poznawczo-behawioralna.

Czy nerwica serca jest groźna?

Objawy nerwicy lękowej imitują objawy chorób serca, nie są jednak związane z fizycznymi wadami i chorobami. Można więc powiedzieć, że nerwica serca nie jest groźna – nie prowadzi bowiem bezpośrednio do uszkodzenia mięśnia sercowego. Nie mniej jednak nie da się jej bagatelizować, trzeba rozpocząć leczenie.

Dolegliwości związane z nerwicą kardiologiczną mogą znacząco wpływać na normalne, codzienne funkcjonowanie – obniżają jakość życia, mogą też doprowadzić do depresji i być przyczyną izolacji społecznej. Co więcej, długotrwale utrzymująca się nerwica lękowa może w dłuższej perspektywie sprzyjać rozwojowi nadciśnienia tętniczego.

Jak radzić sobie z nerwicą serca na co dzień?

Ze względu na to, że objawy nerwicy serca są indukowane przez stres i lęk, silne emocje oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu nerwowego, leczeniem tego zaburzenia zajmuje się psycholog lub psychiatra.

W leczeniu nerwicy serca stosuje się psychoterapię, a w niektórych przypadkach terapię połączoną z leczeniem farmakologicznym. Dodatkowo należy stosować różnego rodzaju techniki relaksacyjne, aby redukować poziom stresu. W leczeniu nerwicy kardiologicznej pomocne są m.in.:

• ćwiczenia oddechowe
• joga
• medytacja
• trening autogenny Schultza
• trening mindfulness

Ważnym elementem pomagającym radzić sobie na co dzień z nerwicą jest umiarkowana aktywność fizyczna jak np. spacery, pływanie, jogging lub jazda na rowerze. Trzeba też dbać o higieniczny tryb życia, czyli unikać używek – alkoholu, papierosów i nadmiernej ilości kofeiny. Ponadto należy zapewnić sobie odpowiednią ilość czasu na odpoczynek oraz na jakościowy sen.

Nie bez znaczenia jest zdrowa, dobrze zbilansowana i zróżnicowana dieta. Szczególnie polecane jest jedzenie produktów o działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. Wraz z dietą, a także w postaci suplementów należy dostarczać składników, które wspierają układ nerwowy i serce – takich jak np. magnez, witaminy z grupy B, witamina D, kwasy Omega-3 oraz antyoksydanty.

Zaleca się ograniczyć spożycie żywności wysokoprzetworzonej, cukrów prostych, nadmiernej ilości soli. Wspomagająco można też sięgać po ziołowe preparaty na uspokojenie – zawierające m.in. melisę, walerianę, szyszki chmielu, męczennicę cielistą, lawendę i rumianek.

Nerwica serca jest rodzajem nerwicy lękowej. Osoby zmagające się z nerwicą kardiologiczną odczuwają m.in. ból i ucisk w klatce piersiowej, czyli dolegliwości pojawiające się też w przebiegu chorób serca. Jednakże ze względu na to, że nerwica serca ma podłoże psychologiczne, to zazwyczaj przeprowadzone przez lekarza EKG jest prawidłowe!

Autor wpisu: mgr farm. Katarzyna Borowiec, i-Apteka.pl Farmaceutka z niemałym już doświadczeniem. Zainteresowania: zdrowie, uroda, naturalne metody leczenia, opieka farmaceutyczna.