Czym są potówki i jak się ich pozbyć?

21.08.2022
Dolegliwości i choroby

Potówki są łagodnymi zmianami skórnymi, które powstają jako efekt przegrzania organizmu. Mogą pojawiać się właściwie na całym ciele zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Mają postać jasnych pęcherzyków lub białych krostek. Zazwyczaj potówki nie wymagają specjalistycznego leczenia, choć warto wiedzieć, jak im zapobiegać.

Z naszego artykułu dowiesz się m.in.:

  • Czym są potówki?
  • Jak zapobiegać potówkom?
  • W jaki sposób leczyć potówki?

Czym są potówki i jak wyglądają?

Potówki pojawiają się dość często, nie powinny jednak budzić niepokoju, są niegroźne i nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Tylko w przypadku potówek ropnych związanych z nadkażeniem bakteryjnym konieczne jest zastosowanie miejscowo antybiotyku. Zazwyczaj potówki pojawiają się w postaci białych krostek lub jasnych pęcherzyków zlokalizowanych w miejscach narażonych na nadmierne pocenie. Choć najczęściej można je obserwować u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia, występują także u starszych dzieci i dorosłych. Potówki mogą pojawiać się zarówno latem, jak i zimą.

Potówki

Warto wiedzieć, że potówki u dziecka łatwo pomylić z trądzikiem noworodkowym lub niemowlęcym i wypryskiem atopowym, a potówki u dorosłych z zapaleniem mieszków włosowych, infekcjami bakteryjnymi i grzybiczymi lub osutką polekową. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości można skonsultować się z lekarzem.

Jakie rodzaje potówek wyróżniamy?

Powszechnie spotykanym rodzajem potówek są potówki zwykłe, czyli białe krostki lub jasne pęcherzyki. Zmiany są malutkie (1-2mm), jednak zawsze jest ich bardzo dużo. Powstają w wyniku zablokowania przewodu wyprowadzającego gruczołów potowych, obejmują tylko zewnętrzne warstwy skóry. Jeśli dojdzie do zakażenia bakteryjnego zmian (np. w wyniku drapania), może pojawić się wysięk ropny (tzw. potówki ropne).

Potówki czerwone również powstają w efekcie zablokowania przewodu wyprowadzającego, jednak w obrębie głębszych warstw naskórka. Są to grudki o czerwonym zabarwieniu świadczącym o lekkim stanie zapalnym, może im towarzyszyć uczucie pieczenia, kłucia i swędzenia. U dorosłych występują na tułowiu, a u dzieci na twarzy, karku, pod pachami i w pachwinach.

Wyróżnia się także potówki głębokie, które najczęściej spotyka się w klimacie tropikalnym. Powstają w wyniku uszkodzenia przewodu wprowadzającego gruczołu potowego na granicy skórno-naskórkowej lub głębiej w skórze. Zmiany te mają postać białych grudek o średnicy 1-3mm. Z pojawieniem się potówek głębokich związane jest częściowe lub całkowite zahamowanie wydzielania potu.

Co przyczynia się do powstawania potówek?

Potówki najczęściej pojawiają się u noworodków i niemowląt. Jest to związane z tym, że ich gruczoły potowe nie są jeszcze w pełni rozwinięte, przez co mechanizm regulowania temperatury ciała nie działa tak, jak powinien, w efekcie czego powstają pęcherzyki i krostki na ciele, które mogą powodować swędzenie i pieczenie. Potówki u dzieci powstają przez nadmierne przegrzewanie maluszka.

Potówki u dorosłych powstają z podobnych przyczyn jak u dzieci, jest to przegrzanie ciała i utrudniony odpływ potu poprzez zablokowanie ujścia gruczołów potowych. Dodatkowo czynnikiem ryzyka może być nadczynność tarczycy, cukrzyca, zaburzenia hormonalne, menopauza, niektóre choroby nowotworowe, infekcje przebiegające z wysoką gorączką, przewlekły stres, otyłość.

Jak unikać potówek?

Higiena i pielęgnacja skóry oraz unikanie przegrzewania pomagają chronić przed pojawianiem się potówek. To bardzo ważne, by nie ubierać dziecka za ciepło. Nie można mu także zakładać ubrań ze sztucznych materiałów, które nie przepuszczają powietrza. W przypadku niemowląt i małych dzieci trzeba często zmieniać pieluchy i prawidłowo pielęgnować okolicę pieluszkową, co oznacza m.in. ograniczenie ilości stosowanych kosmetyków, zwłaszcza oliwek. Niestety tłuste kosmetyki mogą zwiększać ryzyko, że u malucha pojawią się potówki na pośladkach.

Jeśli u dorosłych problemem są potówki na twarzy lub potówki na dekolcie, trzeba lepiej przyłożyć się do dokładnego oczyszczania skóry. Regularnie trzeba złuszczać martwy naskórek, który może blokować ujścia gruczołów potowych, na ciało można stosować peelingi cukrowe, zaś na twarz delikatniejsze enzymatyczne lub kwasowe. Do pielęgnacji skóry warto stosować kosmetyki o lekkiej konsystencji, np. naturalne kosmetyki Sylveco. Bardzo dobrze sprawdzą się też dermokosmetyki, np. marki Iwostin.

Największą uwagę należy skupiać na miejscach, w których zmiany najczęściej się pojawiają. Potówki na stopach wymagają wymiany obuwia na takie, które wykonane jest z przepuszczających materiałów. Dobrze także zainwestować w antyperspirant do stóp. Ryzyko powstawania zmian jest wysokie u osób uprawiających sporty, np. osoby jeżdżące na rowerze mogą mieć potówki na pośladkach (od siodełka) lub potówki na dłoniach (od trzymania kierownicy), w takich przypadkach oba miejsca warto potraktować talkiem kosmetycznym.

Gdzie najczęściej pojawiają się potówki?

Potówki u dzieci i dorosłych mogą pojawić się właściwie na całym ciele – wszędzie tam, gdzie na skórze występują gruczoły potowe. Zwykle widoczne są na twarzy – częstym problemem są potówki na czole, szyi i okolicach karku. W wielu przypadkach obserwuje się potówki pod pachami, na plecach, w pachwinach, na pośladkach i pod kolanami, w zgięciach łokciowych oraz potówki na piersiach. U kobiet problemem mogą być zmiany pod piersiami, zaś u osób otyłych bardzo często pojawiają się potówki na brzuchu oraz potówki na udach.

Jak leczyć potówki?

Najczęściej potówki ustępują samoistnie, nie ma konieczności stosowania specjalistycznych leków. Kluczowa jest natomiast prawidłowa higiena i pielęgnacja, unikanie przegrzewania skóry oraz zapewnienie obszarom objętym zmianami dostępu powietrza. Osobom z problemem nadmiernego pocenia zaleca się wybierać wyłącznie przewiewną odzież i obuwie z lekkich, naturalnych materiałów. Takie zalecenia dotyczą zarówno dzieci, jak i dorosłych. Dodatkowo można wprowadzić kilka działań, które przyspieszą zanikanie zmian i złagodzą dyskomfort. Można przygotować krótką kąpiel (maks. 10 minut) z dodatkiem nadmanganianu potasu lub z ziołowymi naparami (rumianek, nagietek). W przypadku potówek zaleca się unikać mycia skóry gorącą wodą, trzeba też wybierać delikatne preparaty myjące oraz łagodne płyny do higieny intymnej.

Bezpośrednio na potówki lub miejsca narażone na ich powstawanie można stosować kremy z cynkiem, działa on wysuszająco i zapobiega rozwojowi infekcji. Szczególnie polecany jest Sudocrem, który w swojej ofercie ma każda apteka internetowa. Ponadto skórę zmienioną chorobowo można przemywać naparami z rumianku, nagietka, szałwii, melisy, kory brzozy. Dobre efekty dają także kosmetyki z aloesem, który działa tonizująco, odkażająco, przeciwzapalnie i regenerująco. W przypadku znacznego świądu można stosować mentol lub kwas borny. Jeśli dojdzie do zakażenia, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, konieczne może być zastosowanie maści z antybiotykiem.

Pojawienie się potówek to nie dramat, wyglądają może nieestetycznie, jednak nie stanowią poważnego zagrożenia dla zdrowia. Wizyta u lekarza i antybiotyk będą konieczne, gdy zmiany zostaną rozdrapane i zanieczyszczone, w wyniku czego dojdzie do infekcji. Najlepszą prewencją u dzieci i dorosłych jest dbanie o higienę, unikanie przegrzewania ciała i noszenia odzieży ze sztucznych, nieprzepuszczających powietrza materiałów.

Ewa Krulicka
Autor wpisu: Ewa Krulicka, i-Apteka.pl Blogerka z wieloletnim doświadczeniem, z wykształcenia magister kulturoznawstwa. Redaktor bloga jestemmama.pl. Zainteresowania: zdrowie, uroda, naturalne metody leczenia.
Apteka internetowa i-Apteka.pl
Autor wpisu:i-Apteka.pl

Polecane wpisy

Pokaż więcej wpisów z Sierpień 2022
Rekomendowane produkty
SUDOCREM 400g

SUDOCREM 400g

54,13 zł
Sudocrem Expert krem 400g

Sudocrem Expert krem 400g

56,33 zł
Sudocrem Expert krem 250g

Sudocrem Expert krem 250g

44,62 zł
Sudocrem Expert krem 125g

Sudocrem Expert krem 125g

25,71 zł
pixel