Jak e-papierosy wpływają na stan jelit?

Myślisz, że e-papierosy to tzw. mniejsze zło? Wmawiasz sobie, że nie są aż tak niebezpieczne jak tradycyjne papierosy? Nie jest to prawda! E-papierosy nie są wcale zdrowszą alternatywą! Działają niekorzystnie m.in. na płuca i na układ krążenia. Znany jest również negatywny wpływ e-papierosów na jelita i na mikrobiom jelitowy. [1]

Spis treści:

• Czym są e-papierosy i co zawiera ich para?
• Jak e-papierosy wpływają na układ pokarmowy?
• E-papierosy a mikrobiom jelitowy
• E-papierosy a stany zapalne jelit
• E-papierosy a przepuszczalność jelit – syndrom nieszczelnego jelita
• Jak odbudować jelita po paleniu e-papierosów?
• Kiedy objawy jelitowe po wapowaniu wymagają konsultacji lekarskiej?
• FAQ
• Źródła

Czym są e-papierosy i co zawiera ich para?

E-papieros to urządzenie, które służy do podgrzewania specjalnego płynu, czyli tzw. liquidu. Grzałka, w którą wyposażony jest e-papieros, podgrzewa płyn do temperatury około 200 stopni Celsjusza. W ten sposób powstaje para, która jest wdychana do płuc i następnie wydychana. [2]

Papierosy elektroniczne zostały stworzone jako bezpieczniejsza dla zdrowia alternatywa dla tradycyjnych papierosów. Czas pokazał, że nią nie są. Coraz więcej badań wskazuje na problemy zdrowotne związane z wapowaniem. Negatywne skutki pojawiają się w obrębie m.in. serca, układu oddechowego i układu pokarmowego. [2]

Bazą liquidów jest glikol propylenowy i gliceryna, do tego dochodzą różne mniej lub bardziej szkodliwe składniki, w tym aromaty i substancje smakowe. Ponadto w niektórych e-papierosach zawarta jest nikotyna (w stężeniu do 20mg/ml). Jak wiadomo, nie jest ona obojętna dla zdrowia. [2]

Podczas wapowania nie jest produkowany dym tytoniowy i nie ma substancji smolistych. W porównaniu z dymem z papierosa para z e-papierosa nie jest aż tak naszpikowana groźnymi substancjami i toksynami. Niemniej jednak znajdują się w niej szkodliwe składniki, również te rakotwórcze. Wystarczy wspomnieć m.in. o metalach ciężkich, formaldehydzie, nitrozaminach, glikolu dietylenowym, diacetylu, anabazynie, kotyninie. [2]

Jak e-papierosy wpływają na układ pokarmowy?

Czy e-papierosy szkodzą jelitom? Osoby korzystające z e-papierosów muszą być świadome, jak źle działają one na cały układ pokarmowy. W tym miejscu warto zauważyć, że nadal nie ma pełnych danych dotyczących długofalowych skutków wapowania. Jednak dostępne wyniki badań wskazują, że negatywny wpływ e-papierosów na jelita, jest niepodważalny. [1] [3]

Droga szkodliwych substancji – od jamy ustnej do jelit

Szkodliwy wpływ e-papierosów na układ pokarmowy widoczny jest właściwie na całej jego długości. Zmiany mogą być zauważalne już w jamie ustnej i w gardle. Pełna toksyn i innych szkodliwych substancji para z elektronicznego papierosa powoduje wysuszenie i podrażnienie błony śluzowej gardła i jamy ustnej. U osób wapujących zmniejsza się też produkcja śliny. [3] [4]

W wyniku kontaktu z aerozolem z e-papierosa cierpi mikrobiom jamy ustnej. Pogorszenie kondycji śluzówek i brak ochronnego działania pożytecznych bakterii sprawia, że w jamie ustnej rozwijają się stany zapalne dziąseł, przyzębia i języka. Mogą też powstawać afty. Dodatkowo wapowanie sprzyja przebarwieniom i osłabieniu szkliwa oraz próchnicy. [4] [5]

Choć w większości para trafia do płuc, to jakaś jej część miesza się ze śliną. Tak też szkodliwe substancje trafiają przez przełyk do żołądka oraz jelit, pozostawiając tam po sobie duże zniszczenia zwłaszcza w obrębie błony śluzowej. [3]

Wpływ e-papierosów na błonę śluzową przewodu pokarmowego

Znajdujące się w e-papierosowej parze produkty powstałe po podgrzewaniu m.in. glikolu propylenowego i gliceryny podrażniają i uszkadzają nabłonek przełyku, wyściółkę żołądka i nabłonek jelit. Wywołują stan zapalny, a także zwiększają poziom stresu oksydacyjnego, który może uszkadzać komórki. [1] [8]

E-papierosy a zaburzenia motoryki jelit

Jaki wpływ ma nikotyna na jelita? Działa ona stymulująco na układ nerwowy jelit, co przekłada się na szybszą perystaltykę. Zmianę w motoryce jelit mogą odczuć również osoby palące elektroniczne papierosy bez nikotyny. Znajdujące się w bazie liquidu gliceryna i glikol propylenowy naruszają barierę jelitową, co może wywoływać spowolnienie pracy jelit. [3]

Nudności, refluks i zgaga po wapowaniu

Niektóre skutki wapowania mogą być natychmiastowe. Wiele osób narzeka na takie objawy jak nudności, zgaga i refluks. Nikotyna przyczynia się do rozluźnienia dolnego zwieracza przełyku, w konsekwencji może dochodzić do cofania treści żołądkowej do przełyku. Pojawiają się wówczas objawy refluksu, w tym zgaga. Dodatkowo nudności, bóle brzucha i dolegliwości trawienne mogą być efektem podrażnienia śluzówki żołądka. [3]

E-papierosy a mikrobiom jelitowy

Istotnym problemem jest niekorzystny wpływ e-papierosów na mikrobiom jelitowy. Wapowanie podobnie jak palenie tradycyjnych papierosów przyczynia się do zaburzenia równowagi mikroflory jelitowej. Zmniejszenie populacji dobroczynnych bakterii skutkuje patologicznym wzrostem drobnoustrojów chorobotwórczych. [6] [7]

Ma to poważne konsekwencje. Osłabienie mikrobiomu jest równoznaczne z osłabieniem odporności. Oznacza to mniej skuteczną ochronę przed infekcjami i czynnikami zewnętrznymi. Dysbioza jelit sprzyja też procesom zapalnym. Ponadto upośledzeniu ulega wchłanianie cennych składników pokarmowych. [7]

Przy dysbiozie należy omówić zagadnienie e-papierosy a zespół jelita drażliwego. Zaburzenie mikrobiomu wskazuje się jako jedną z potencjalnych przyczyn IBS. Kolejnym powodem pogorszenia stanu zdrowia osób z zespołem jelita drażliwego jest zwiększona przepuszczalność jelitowa, którą mogą powodować e-papierosy. [7] [9]

E-papierosy a stany zapalne jelit

Wpływ e-papierosów na stan zapalny jelit jest ogromny. Wszystkie e-papierosy, również beznikotynowe, są czynnikiem zaostrzającym proces zapalny w jelitach. Dzieje się tak z kilku powodów. Po pierwsze do rozwoju i nasilania stanu zapalnego może prowadzić brak równowagi mikrobiomu. Po drugie glikol propylenowy i gliceryna niszczą wyściółkę jelit, co jest powodem nieszczelności bariery jelitowej. [1] [8]

Wspomnieć trzeba m.in. o kwestii e-papierosy a nieswoiste zapalenie jelit. Do nieswoistych chorób zapalnych jelit zalicza się głównie chorobę Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Wapowanie może zarówno być czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania, jak i czynnikiem nasilającym przebieg tych chorób przewlekłych. [7] [9]

E-papierosy a przepuszczalność jelit – syndrom nieszczelnego jelita

Jednym z najbardziej szkodliwych składników liquidu jest glikol propylenowy, a także gliceryna. Po podgrzaniu te pozornie niegroźne substancje stają się wysoce toksyczne. Przyczyniają się przede wszystkim do uszkadzania ochronnej bariery przewodu pokarmowego. Powodują to, że połączenia między komórkami nabłonka jelitowego zaczynają się rozluźniać. [1]

Dochodzi wtedy do rozwoju zespołu nieszczelnego jelita. Wskutek zwiększonej przepuszczalności bariery jelitowej różne cząsteczki jak np. niestrawione kawałki pokarmów, toksyny oraz bakterie mogą przedostawać się do krwiobiegu. Przyczynia się to m.in. do rozwoju chorób zapalnych układu pokarmowego, a czasem nawet do rozwoju ogólnoustrojowego stanu zapalnego. [9]

Jak odbudować jelita po paleniu e-papierosów?

W przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów ze strony układu pokarmowego u osoby palącej e-papierosy jedynym słusznym krokiem jest wyeliminowanie nałogu wapowania. Bez tego nie ma mowy o naprawieniu szkód w jelitach. Wraz z decyzją o rezygnacji z elektronicznych papierosów powinny iść działania wspomagające odbudowę jelit. [8]

Dieta wspierająca regenerację błony śluzowej jelit

Najzdrowszą dietą na jelita jest dieta lekkostrawna i różnorodna. Jej zasady są proste. Należy odstawić tłuste i smażone potrawy, gotowe dania, fast foody, cukier i alkohol. Zaleca się unikać strączków i warzyw kapustnych. Do codziennego jadłospisu trzeba natomiast włączyć produkty, które będą wspomagać regenerację nabłonka jelitowego.

Potrzebne będzie białko, np. w postaci chudego mięsa oraz ryb. Ryby morskie dodatkowo dostarczają kwasów Omega-3, które wykazują silne działanie przeciwzapalne. Wskazane są zdrowe tłuszcze (np. oliwa z oliwek). W diecie nie może zabraknąć siemienia lnianego, a także nasion chia. Zapewniają one działanie osłonowe na śluzówkę żołądka i jelit. [7]

Probiotyki i prebiotyki – jak przywrócić równowagę mikrobioty?

Osobny akapit należy poświęcić na omówienie roli probiotyków i prebiotyków. Probiotyki to nic innego jak dobroczynne bakterie, które wspomagają utrzymanie równowagi mikrobiomu, zaś pod nazwą prebiotyki kryje się pożywka dla tych bakterii. [10]

Naturalnymi probiotykami są kiszonki, zakwasy oraz fermentowane produkty mleczne. Zawarte w nich bakterie probiotyczne zwiększają integralność nabłonka jelitowego, ograniczając jego rozszczelnianie. [10]

Aby dobre bakterie szybciej się namnażały, potrzebują pokarmu. Jest nim np. błonnik. Jego źródłem są warzywa i owoce oraz pełnoziarniste produkty zbożowe. Jako najlepsze naturalne prebiotyki wymienia się czosnek, cebulę, por, szparagi, korzeń cykorii, banany (niezbyt dojrzałe), nasiona lnu, owies i jęczmień. [7]

Suplementacja wspierająca jelita i odporność

Zdrowa i przyjazna jelitom dieta jest podstawą. Można jednak przyspieszyć proces odbudowy i wzmacniania bariery jelitowej oraz mikrobiomu poprzez suplementację. Najbardziej polecane są apteczne probiotyki. [10]

Ponadto można przyjmować suplementy ziołowe, np. z karczochem, mniszkiem lekarskim, kurkumą, babką płesznik. Dla wsparcia regeneracji nabłonka jelitowego można stosować suplementy na układ pokarmowy z maślanem sodu.

Zaleca się też sięgać po preparaty na odporność. Układ immunologiczny można wzmacniać, stosując np. witaminę C, witaminę D i cynk. Dodatkowo pomocne mogą być suplementy z adaptogenami.

Jak długo trwa regeneracja jelit po rzuceniu e-papierosów?

Przebieg procesu regeneracji jelit jest zależny od stopnia uszkodzeń oraz od tego, czy dieta została zmodyfikowana i ukierunkowana na poprawę kondycji jelit. Zazwyczaj w ciągu kilku tygodni można poczuć poprawę, ustępują niektóre dokuczliwe objawy. Samo przywrócenie równowagi mikrobiomu i naprawa nabłonka jelitowego może trwać nawet do pół roku!

Kiedy objawy jelitowe po wapowaniu wymagają konsultacji lekarskiej?

Dyskomfort pojawiający się po wapowaniu powinien być sygnałem, że czas porzucić ten nałóg. Można to zrobić na własną rękę, można też skorzystać z porad specjalistów. Są jednak sytuacje, gdy trzeba pilnie zgłosić się do lekarza. Objawem alarmowym jest m.in. krew w stolcu lub w wymiotach, silny, nagły i ostry ból brzucha, gorączka, uporczywe wymioty i objawy odwodnienia. [11]

E-papierosy z nikotyną, a nawet te bez nikotyny są szkodliwe dla organizmu. Głównymi składnikami liquidu są glikol propylenowy i gliceryna. To właśnie one w największym stopniu przyczyniają się do niszczenia nabłonka jelit. Może to wywołać poważne stany zapalne. Na koniec należy więc jasno powiedzieć, że wapowanie nie jest zdrowszą alternatywą dla palenia tradycyjnych papierosów! [1] [2]

FAQ

Czy e-papierosy mogą szkodzić jelitom?

Tak, e-papierosy mogą niekorzystnie wpływać na jelita. Badania wskazują m.in. na możliwe uszkadzanie bariery jelitowej, nasilanie stanu zapalnego oraz zaburzanie równowagi mikrobiomu. [1]

Czy e-papierosy bez nikotyny też mogą wpływać na układ pokarmowy?

Tak. Nawet e-papierosy bez nikotyny zawierają glikol propylenowy, glicerynę, aromaty i inne związki, które po podgrzaniu mogą oddziaływać drażniąco na komórki i barierę jelitową. [1]

Czy wapowanie może powodować zgagę i refluks?

Tak, u części osób wapowanie może wiązać się z nudnościami, zgagą, pieczeniem w żołądku lub objawami refluksu. Dolegliwości mogą wynikać m.in. z działania nikotyny oraz podrażnienia błony śluzowej przewodu pokarmowego. [3]

Czy probiotyki mogą pomóc po odstawieniu e-papierosów?

Probiotyki mogą wspierać równowagę mikrobioty jelitowej i barierę jelitową, ale ich skuteczność zależy od konkretnego szczepu, dawki i stanu zdrowia. Nie zastępują odstawienia e-papierosów ani konsultacji lekarskiej przy nasilonych objawach. [10]

Kiedy po wapowaniu trzeba zgłosić się do lekarza?

Do lekarza należy zgłosić się pilnie, jeśli pojawia się krew w stolcu lub wymiotach, silny nagły ból brzucha, gorączka, uporczywe wymioty, biegunka z odwodnieniem albo szybkie pogorszenie stanu ogólnego. [11]

Źródła

• [1] Sharma A. et al. E-cigarettes compromise the gut barrier and trigger inflammation
• [2] Li X. et al. Health outcomes of electronic cigarettes
• [3] Debnath M. et al. Effect of Electronic Cigarettes on the Gastrointestinal System
• [4] Yang I. et al. Oral microbiome of electronic cigarette users
• [5] Panariello B. et al. An Umbrella Review of E-Cigarettes' Impact on Oral Health
• [6] Stewart C.J. et al. Effects of tobacco smoke and electronic cigarette vapor exposure on the oral and gut microbiota in humans: a pilot study
• [7] Gui X. et al. Effect of Cigarette Smoke on Gut Microbiota: State of Knowledge
• [8] Mohammed H.O. et al. Impact of e-cigarettes on colonic mucosa and the role of recovery
• [9] Camilleri M. Human Intestinal Barrier: Effects of Stressors, Diet, Prebiotics, and Probiotics
• [10] Zheng Y. et al. Probiotics fortify intestinal barrier function: a systematic review and meta-analysis
• [11] CDC: Food Poisoning Symptoms – severe gastrointestinal symptoms and warning signs

Autor wpisu: mgr farm. Katarzyna Borowiec, i-Apteka.pl Farmaceutka z niemałym już doświadczeniem. Zainteresowania: zdrowie, uroda, naturalne metody leczenia, opieka farmaceutyczna.