Jakie witaminy brać na poprawę słuchu?

mgr farm. Jarosław Buczarski

Czy to, co jemy i jakich składników odżywczych dostarczamy lub nie dostarczamy, ma wpływ na to, jak słyszymy? Okazuje się, że tak. Oczywiście nawet najlepsza dieta i suplementacja nie naprawią poważnych uszkodzeń słuchu, jednakże mogą one pomóc zadbać o zdrowie uszu i ochronić słuch przed czynnikami zewnętrznymi. Jakie witaminy brać na poprawę słuchu?

Spis treści:

• Czy witaminy i suplementy mogą poprawić słuch?
• Magnez – kluczowy minerał dla zdrowia słuchu
• Cynk – niedobór a pogorszenie słuchu
• Witaminy z grupy B a słuch
• Witamina D a słuch – niedoceniany związek
• Witamina C i E – antyoksydanty chroniące słuch
• Kwasy Omega-3 a zdrowie słuchu
• Koenzym Q10 – ochrona mitochondriów komórek słuchowych
• Dieta wspierająca zdrowy słuch
• Kiedy suplementy nie wystarczą i trzeba iść do lekarza?

Czy witaminy i suplementy mogą poprawić słuch?

Wiele osób przyjmuje preparaty wspierające wzrok, np. z luteiną, zeaksantyną i ekstraktem z borówki czernicy. Zdecydowanie mniej popularne są suplementy na słuch. Czy to oznacza, że nie są skuteczne? Nie, wręcz przeciwnie. Odpowiednio dobrane składniki mogą korzystnie wpłynąć na narząd słuchu.

Jak niedobory składników odżywczych wpływają na słuch?

Dobre odżywienie organizmu jest potrzebne dla jego optymalnego funkcjonowania, w tym również dla prawidłowego funkcjonowania narządu słuchu. Niedobór niektórych składników może w pewnym stopniu przyczynić się do pogorszenia słuchu i do wystąpienia uciążliwych objawów takich jak np. szumy uszne.

Niedobór witamin z grupy B może powodować upośledzenie przewodnictwa nerwowego w nerwie słuchowym. Brak witaminy B12, witaminy B6, a także witaminy D sprzyja szumom usznym.

Groźny może być również niedobór magnezu. Składnik ten chroni komórki włoskowate w uchu wewnętrznym, co oznacza, że przy jego niedostatku są one bardziej narażone na uszkodzenie wywołane hałasem.

Cynk to kolejny składnik ważny dla dobrego słuchu. Gdy jest go za mało, mogą pojawiać się szumy uszne, może się też osłabiać słuch. Wspomnieć trzeba też o potasie, którego zadaniem jest utrzymywanie właściwego poziomu płynów w uchu wewnętrznym, jego niedobór może prowadzić do pogorszenia słuchu oraz o żelazie, którego niedostatek wiąże się z mniejszym dotlenieniem w obrębie ucha wewnętrznego.

Kiedy suplementacja może pomóc, a kiedy nie wystarczy?

Witaminy na słuch może stosować każdy, to prosty sposób polecany, aby zadbać o zdrowie uszu. Prawda jest jednak taka, że na najlepsze efekty mogą liczyć osoby, u których przyczyną problemów ze słuchem i szumów usznych są niedobory składników odżywczych i utrzymujący się stres oksydacyjny.

Pomocniczo suplementy na słuch powinny też stosować osoby, które narażone są na ekspozycję na hałas lub inne niekorzystne czynniki zewnętrzne, aby zapewnić sobie działanie ochronne.

Niestety u osób z nieodwracalnymi zmianami strukturalnymi w uchu (np. przy uszkodzeniu błony bębenkowej i otosklerozie) suplementacja nie zadziała. Witaminy na poprawę słuchu nie będą pomocne przy trwałych uszkodzeniach komórek słuchowych znajdujących się w ślimaku, gdyż nie są one zdolne do regeneracji. Do ich uszkodzenia może dochodzić wraz z wiekiem lub wskutek długotrwałego lub dużego hałasu.

Preparaty zawierające witaminy na niedosłuch nie mają wpływu na problemy wywołane przewlekłymi stanami zapalnymi i infekcjami oraz urazami mechanicznymi, są także nieskuteczne przy zaawansowanym niedosłuchu.

Magnez – kluczowy minerał dla zdrowia słuchu

Co brać na poprawę słuchu? Na pewno należy zwrócić uwagę na magnez. Wykazuje on działanie ochronne na komórki słuchowe, zmniejszając ryzyko ich uszkodzeń związanych z hałasem. Uczestniczy też w przewodnictwie nerwowym i w procesie regulowania napięcia naczyń krwionośnych. Wspomaga przepływ krwi w obrębie ucha wewnętrznego. Ponadto pomaga zmniejszać szumy uszne, czyli uczucie piszczenia i dzwonienia w uchu.

Cynk – niedobór a pogorszenie słuchu

Ze względu na swoje działanie antyoksydacyjne cynk chroni komórki ucha przed szkodliwą aktywnością wolnych rodników. Wspiera też procesy regeneracyjne. Jego niedobór może sprzyjać pogorszeniu słuchu i powstawaniu szumów usznych. Kluczowy jest też jego wpływ na odporność i zmniejszanie ryzyka rozwoju infekcji ucha, dlatego polecane są preparaty na odporność z cynkiem.

Witaminy z grupy B a słuch

Witaminy z grupy B (m.in. witamina B6, witamina B12 i witamina B9 – kwas foliowy) znane są z tego, że są potrzebne dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. W kontekście słuchu dbanie o wystarczającą podaż tych składników pozwala utrzymać właściwe działanie nerwu słuchowego. Warto je łączyć z magnezem, aby zmniejszyć ryzyko występowania szumów w uszach.

Witamina D a słuch – niedoceniany związek

Witamina D to nie tylko wsparcie dla odporności, mięśni i kości. Ma ona też ogromne znaczenie dla zdrowia narządu słuchu. Udowodniono bowiem związek między niedoborem cholekalcyferolu a pojawieniem się szumów usznych i zaburzeń słuchu. Suplementacja pozwala zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia.

Co na szumy uszne? Podsumowując, najlepsze suplementy na szumy uszne to te, które zawierają cynk, magnez, witaminę D i witaminy z grupy B. Dodatkowo pomocne mogą być preparaty z ekstraktem z miłorzębu japońskiego, który poprawia krążenie krwi w uchu wewnętrznym.

Witamina C i E – antyoksydanty chroniące słuch

Jakie witaminy brać na poprawę słuchu? Niezwykle ważne jest dbanie o dostarczanie do organizmu różnorodnych antyoksydantów, w tym takich substancji jak witamina A, witamina C i witamina E.

Zapewnienie ich optymalnej podaży pomaga chronić komórki słuchowe przed uszkodzeniami wywołanymi przez wolne rodniki (do powstawania wolnych rodników może dochodzić pod wpływem hałasu, przewlekłego stresu i zanieczyszczeń środowiskowych), a także przed uszkodzeniami związanymi z wiekiem.

Witamina A oprócz tego, że jest antyoksydantem, wspiera utrzymanie zdrowych błon śluzowych ucha wewnętrznego i środkowego oraz przebieg procesów regeneracyjnych. Witamina C wspomaga regenerację uszkodzonych komórek i zapobiega ubytkom słuchowym. Stosowanie witaminy E dodatkowo wspiera mikrokrążenie.

Kwasy Omega-3 a zdrowie słuchu

Kwasy Omega-3 działają przeciwzapalnie i przeciwutleniająco. Co szczególnie istotne, przyczyniają się do poprawy przepływu krwi w uchu wewnętrznym oraz wspierają działanie komórek słuchowych. Ponadto wpływają na spowolnienie naturalnych procesów starzenia się ucha i chronią przed niedosłuchem.

Koenzym Q10 – ochrona mitochondriów komórek słuchowych

Koenzym Q10 neutralizuje wolne rodniki, które są odpowiedzialne za uszkodzenia komórek organizmu. Dzięki właściwościom antyoksydacyjnym chroni mitochondria komórek słuchowych, które są bardzo wrażliwe na stres oksydacyjne. Mitochondria to tzw. fabryki energii w komórkach. Dodatkowo koenzym Q10 wspomaga ich pracę.

Na suplementacji koenzymem Q10 mogą również skorzystać osoby, które zmagają się z szumami usznymi. Dodatkowo składnik ten pomaga chronić przed uszkodzeniami spowodowanymi przez hałas.

Dieta wspierająca zdrowy słuch

Wiadomo już, jak poprawić słuch suplementami, nie można jednak zapominać, że zanim sięgniemy po preparaty z apteki, warto najpierw zwiększyć podaż niezbędnych składników odżywczych w diecie.

Zaleca się również wykonać kilka badań, aby określić poziom poszczególnych składników w organizmie i sprawdzić, czy nie występują żadne niedobory pokarmowe. Jak dostarczać witaminy na szumy uszne i poprawę słuchu wraz z jedzeniem?

Produkty bogate w składniki odżywcze dla słuchu

Co pomaga na słuch? Znane są już składniki, jakie są potrzebne, a gdzie można je znaleźć?

• kwasy Omega-3 – ich najlepszym źródłem są tłuste ryby morskie. Zaleca się jeść minimum dwa razy w tygodniu. Ponadto do diety można włączyć siemię lniane, nasiona chia, orzechy włoskie i soję.
• koenzym Q10 – aby zapewnić jego dobrą podaż, należy jeść podroby, tłuste ryby morskie i czerwone mięso.
• witamina D – najefektywniej witaminę D można dostarczać dzięki syntezie skórnej. Jeśli chodzi o źródła w diecie, to warto jeść tłuste ryby morskie, grzyby i jaja.
• magnez – składnik ten znajduje się w zielonych warzywach liściastych, migdałach, kakao, kaszy gryczanej, pestkach dyni, bananach (są one też źródłem potasu).
• cynk – można go znaleźć w ostrygach i innych owocach morza, w ciecierzycy i fasoli, pestkach dyni, gorzkiej czekoladzie.
• witaminy z grupy B – ich źródłem jest wątróbka, czerwone mięso, drób, brokuły, buraki, produkty pełnoziarniste, nabiał, strączki.
• witamina A – najwięcej dostarczymy jej, jedząc wątróbkę, żółtko jaja, masło, a w postaci beta-karotenu (prowitaminy A) – spożywając marchewkę, dynię, bataty i morele.
• witamina C – to głównie owoce cytrusowe, kiwi, truskawki, papryka i natka pietruszki.
• witamina E – znajduje się m.in. w oliwie z oliwek, awokado, słoneczniku oraz orzechach.

Staranne komponowanie codziennych posiłków pomoże utrzymać prawidłowe funkcjonowanie komórek włoskowatych, naczyń krwionośnych i nerwów słuchowych!

Czego unikać, by nie szkodzić słuchowi?

Jak zawsze przy omawianiu kwestii związanych z tym, co jeść, równie ważne jest to, czego trzeba unikać. W przypadku dbania o słuch jest kilka produktów, z których trzeba zrezygnować lub ograniczyć ich spożycie, gdyż mogą one szkodliwie na niego działać – upośledzać ukrwienie ucha wewnętrznego oraz nasilać stres oksydacyjny.

Zaleca się zatem unikać:

• żywności wysokoprzetworzonej
• słodyczy, napojów słodzonych
• nadmiernej ilości soli
• tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans

Niekorzystnie na słuch może też działać alkohol i papierosy.

Nawodnienie organizmu a słuch

Prawidłowe nawodnienie jest kluczowe dla dobrego przepływu krwi, a co za tym idzie, właściwego dotlenienia i odżywienia komórek ucha wewnętrznego. Należy zwrócić uwagę na to, że odwodnienie może zwiększać ryzyko szumów usznych lub prowadzić do ich nasilenia.

Picie przynajmniej 2-3 litrów wody dziennie jest wskazane podczas leczenia lekami ototoksycznymi, czyli uszkadzającymi słuch – są to m.in. niektóre antybiotyki i diuretyki pętlowe. W ten sposób można przyspieszyć ich wydalanie z organizmu.

Kiedy suplementy nie wystarczą i trzeba iść do lekarza?

W pewnych sytuacjach suplementy na niedosłuch są zupełnie nieskuteczne, jedynym rozwiązaniem jest wówczas wizyta u lekarza – lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub od razu laryngologa. Wskazaniem do specjalistycznej konsultacji są m.in.:

• problemy ze słuchem związane z takimi przyczynami jak np. nagromadzenie woskowiny, płyn w uchu, uszkodzenie błony bębenkowej lub uszkodzenie kosteczek słuchowych.
• objawy infekcji jak np. ból, wyciek z ucha.
• nagła utrata słuchu.

Niedobory pokarmowe wynikające m.in. z niezdrowej, monotonnej i źle zbilansowanej diety mogą być przyczyną problemów ze słuchem. Zbyt niska podaż cynku, magnezu, witamin z grupy B, witaminy C i E oraz koenzymu Q10 prowadzi m.in. do zaburzenia przepływu krwi w uchu i do zwiększenia ryzyka uszkodzeń słuchu. Z tego też względu należy dbać o codzienną dietę oraz stosować preparaty zawierające składniki mineralne, antyoksydanty i witaminy na poprawę słuchu.

Autor wpisu: mgr farm. Jarosław Buczarski Farmaceuta z wykształcenia i zamiłowania, zwolennik rozszerzonej opieki farmaceutycznej. Zainteresowania: medycyna, chemia leków, zdrowie, opieka farmaceutyczna.