Niepłodność - dlaczego nie mogę zajść w ciążę?

2018-08-14
Niepłodność - dlaczego nie mogę zajść w ciążę?Na przestrzeni ostatnich lat zauważalny jest znaczący wzrost liczby kobiet i mężczyzn zgłaszających się do klinik leczenia niepłodności. Szacuje się, że problemy z zajściem w ciążę dotykają 15-20% par, przewiduje się jednak, że liczba ta będzie rosnąć. Warto także dodać, że niepłodność to nie tylko polski problem, a światowa tendencja. Sytuacja jest poważna, gdyż wiele przyczyn problemów z płodnością bezpośrednio wynika z dynamicznego postępu cywilizacyjnego, jakiego doświadczamy, a co za tym idzie ze zmiany naszego stylu życia. Czy grozi nam zatem znany z filmów sci-fi kryzys urodzeniowy?


Niepłodność czy bezpłodność?


Na szczęście hollywoodzkie wizje apokalipsy raczej nam nie grożą, ponieważ sytuacja, choć poważna, nie jest beznadziejna. Przede wszystkim bowiem należy wyjaśnić kolosalną różnicę między pojęciem niepłodności i bezpłodności. Jest to konieczne ze względu na fakt, że są one często używane synonimicznie. Bezpłodność to stan nieodwracalny i nieuleczalny, który oznacza trwałą niezdolność do posiadania biologicznego potomstwa. Przyczyną bezpłodności najczęściej jest niedorozwój bądź brak narządów płciowych (np. operacyjne usunięcie macicy lub jajników), mechaniczny uraz męskich narządów płciowych lub trwałe powikłania po przebytych w dzieciństwie chorobach. Niepłodność natomiast jest stanem przejściowym. Definiuje się ją jako niemożność zajścia w ciążę pomimo starań, przy czym o niepłodności mówimy dopiero wtedy, gdy efektu nie przynoszą trwające rok starania, w czasie których nie stosowano żadnych metod antykoncepcji, a współżycie odbywało się ze średnią częstotliwością 3-4 razy w tygodniu. Co do przyczyn niepłodności, to są one bardzo zróżnicowane, dlatego podjęcie jakiegokolwiek leczenia musi być poprzedzone odpowiednimi badaniami.

Niepłodność u kobiet: przyczyny


W ostatnim czasie wśród głównych przyczyn problemów z zajściem w ciążę wymienia się późną decyzję o macierzyństwie. Wiek kobiety ma niebagatelne znaczenie, gdyż po trzydziestym roku życia zmniejsza się płodność, a tym samym spadają szansę na urodzenie dziecka. Ale niepłodność może mieć także inne podłoże. Jej przyczyny często tkwią w zaburzeniach gospodarki hormonalnej takich jak np. zaburzenia owulacji, zespół policystycznych jajników, endometrioza, hiperprolaktynemia, niedoczynność tarczycy, przedwczesne wygasanie czynności jajników. Kłopoty z zajściem w ciążę mogą być skutkiem blizn i zrostów powstałych po zabiegach operacyjnych narządów płciowych. Na płodność mogą wpływać problemy zdrowotne np. przebyte choroby weneryczne, a także choroby niezwiązane bezpośrednio z układem rozrodczym np. choroby wątroby i trzustki, zapalenie nerek, anemia, gruźlica. Czynnikami, które znaczącą obniżają płodność, są również – zaburzenia genetyczne, nadmierny stres, nadwaga bądź niedowaga, a także stosowanie niektórych leków hormonalnych, antybiotyków lub antydepresantów.


Niepłodność u mężczyzn: przyczyny


Główną przyczyną niepłodności męskiej są zaburzenia w procesie spermatogenezy oraz zła jakość nasienia, na którą wpływ mają takie czynniki jak: niezdrowy styl życia (otyłość, siedzący tryb życia), stosowanie używek, stres, przegrzewanie jąder (kładzenie laptopów na kolana, podgrzewanie siedzeń samochodowych) czy też zanieczyszczenie powietrza. Obniżenie płodności może nastąpić w efekcie przebytych chorób wenerycznych, impotencji, a także chorób ogólnoustrojowych np. cukrzycy, przebytej w dzieciństwie świnki lub chorób tarczycy. Ponadto u panów do czynników powodujących niepłodność należy zaliczyć choroby jąder (np. żylaki powrózka nasiennego, wnętrostwo), a także stany zapalne w obrębie układu rozrodczego, spodziectwo oraz ejakulację wsteczną. Podobnie jak u kobiet negatywny wpływ na płodność mają niektóre leki, stres oraz zaburzenia genetyczne.


Diagnostyka niepłodności

Poznanie przyczyn problemów z płodnością jest kluczem do rozpoczęcia właściwego leczenia. W przeważającej liczbie przypadków już podstawowy pakiet badań pozwala określić stopień płodności zarówno u kobiety, jak i u mężczyzny. Mało tego szacuje się, że aż 80% osób badanych w kierunku problemów z płodnością nie wymaga stosowania kosztownych technik rozrodu wspomaganego (np. zapłodnienia in vitro lub inseminacji domacicznej). Ze względu na rosnące zapotrzebowanie stale ulepszane są różne metody leczenia niepłodności (m.in. terapia hormonalna, farmakoterapia, drobne zabiegi chirurgiczne), przy czym skuteczność danej metody zależna jest od właściwie postawionej diagnozy! Dlatego też badaniom musi poddać się zarówno kobieta, jak i mężczyzna. Zanim jednak na dobre rozpoczną się wszelkiego rodzaju testy, pierwszym krokiem do poznania przyczyn niepłodności jest wywiad lekarski dotyczący między innymi ogólnego stanu zdrowia, nawyków żywieniowych, stosowania używek, wcześniejszej aktywności seksualnej oraz przebytych chorób, w tym chorób wenerycznych. Już na etapie rozmowy można bowiem wskazać potencjalne problemy i zlecić właściwe testy, bez narażania pacjentów na niepotrzebne badania i dodatkowe koszta. Są jednak sytuacje, gdy mimo licznych badań przyczyna niepłodności nadal pozostaje nieznana, wtedy to mówimy o niepłodności idiopatycznej.

- badania na płodność u kobiet

Diagnostyka rozpoczyna się od podstawowego badania ginekologicznego i wywiadu, podczas którego zbierane są takie informacje jak np. wiek pacjentki, data pierwszej miesiączki, objawy, które towarzyszą miesiączce i owulacji, długość cyklu, przebyte stany zapalne, operacje, choroby oraz schorzenia w rodzinie. Szczegółowej ocenie poddawany jest cykl menstruacyjny, podczas kilku badań USG obserwuje się wzrost i dojrzewanie pęcherzyka Graafa, ponadto oceniana jest struktura i grubość śluzówki macicy. Ważne są także standardowe badania zewnętrznych i wewnętrznych narządów płciowych. Oprócz USG dopochwowego wykonuje się np. histerosalpingografię (HSG), histeroskopię lub laparoskopię. Istotnym elementem procesu diagnostycznego są badania hormonalne m.in. poziomu FSH, LH, TSH, prolaktyny i progesteronu. Pozwalają one na ocenę rezerwy jajnikowej, inaczej mówiąc, określają potencjał rozrodczy kobiety. Często wykonuje się również test na przeciwciała przeciwplemnikowe (IgG, IgM, IgA). Co ciekawe, występują one nie tylko u kobiet, ale i u mężczyzn. W przypadku pań bada się krew, u panów dodatkowo spermę. Na wiele pytań zarówno dotyczących spraw kobiecych, jak i męskich odpowie również test Simsa-Huhnera (PCT). Przeprowadza się go kilka godzin po odbytym stosunku, pobierając próbkę śluzu szyjki macicy wraz z obecnymi w nim plemnikami. Tym sposobem można dowiedzieć się co nieco m.in. o gęstości śluzu oraz budowie i ruchliwości plemników.

- badania na płodność u mężczyzn

Diagnostykę u mężczyzn również rozpoczyna się od wywiadu, po czym przechodzi się do badań fizykalnych (per rectum, badania jąder, moszny i członka), w celu wyeliminowania nieprawidłowości anatomicznych. Częstą praktyką jest również przeprowadzanie badania USG. Jednym z najważniejszych testów określających stopień płodności jest dwukrotne badanie nasienia (w trzytygodniowym odstępie). Ocenia się w ten sposób objętość spermy, ilość plemników oraz ich stan i ruchliwość, pH ejakulatu, a także ilość białych krwinek w spermie. Obowiązkowy jest również test określający stężenie hormonów we krwi: testosteronu, prolaktyny, FSH i LH.


Leczenie niepłodności

W zależności od wyników przeprowadzonej diagnostyki lekarz dopasowuje odpowiednie metody leczenia niepłodności np. terapię hormonalną lub jedną z metod rozrodu wspomaganego. Zanim jednak para dojdzie do etapu inseminacji lub zapłodnienia in vitro, specjaliści zalecają wprowadzić zmiany w stylu życia, które mają przygotować organizm zarówno kobiety, jak i mężczyzny do dalszych procedur. Po pierwsze konieczne jest wyeliminowanie czynników obniżających płodność m.in. niezdrowego, pozbawionego niezbędnych substancji odżywczych jedzenia oraz używek. Choć zabrzmi to trywialnie, jednym z ważniejszych lekarskich zaleceń jest zmniejszenie poziomu stresu, zrelaksowanie się i odrzucenie presji związanej z zajściem w ciążę. Wydaje się to mało przekonujące, ale niepłodność często „siedzi w głowie”! Po drugie ważne jest wprowadzenie specjalistycznej suplementacji, ponieważ nawet dobrze zbilansowana dieta nie dostarczy wszystkich wymaganych składników (m.in. dużych ilości cynku, selenu, kwasów Omega-3 lub kwasu foliowego).


Suplementy diety na płodność dla niej i dla niego

Odpowiednia suplementacja będzie ogromnym wsparciem dla pań i panów, którzy chcą zostać rodzicami. Preparat zwiększający płodność to nie jest bowiem zwykła multiwitamina, jego formuła złożona jest ze starannie wyselekcjonowanych składników – witamin, składników mineralnych, antyoksydantów, nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz aminokwasów. Produkty dedykowane mężczyznom mające na celu poprawę jakości nasienia, poprawę procesu spermatogenezy oraz zwiększenie stężenia testosteronu, zawierają więc duże porcje cynku, selenu, witaminy E, witaminy C, folianów, koenzymu Q10, L-argininy, L-karnityny, a także inozytolu, likopenu, witamin z grupy B oraz L-glutationu (np. ProFertil, Supramen, Proxeed Plus, Fertilman Plus). Preparaty skierowane do kobiet zawierają przede wszystkim substancje, które normalizują gospodarkę hormonalną i pomagają regulować cykl miesiączkowy, a także składniki, które przygotowują organizm do ciąży. Najczęściej są to wysokie dawki kwasu foliowego, koenzymu Q10, kwasów Omega-3, selenu, witaminy E, inozytolu, a także polifenoli, żelaza, witaminy C i witamin z grupy B (np. ProFertil Female, Ovarin, Inofolic, Inofem).

Niepłodność w równym stopniu dotyka kobiet i mężczyzn, dlatego wydłużający się czas oczekiwania na zapłodnienie powinien być sygnałem, że na drodze do posiadania potomka stoją problemy z płodnością u jednego lub obojga partnerów. Odpowiednie badania pozwolą znaleźć przyczynę niepłodności i umożliwią rozpoczęcie terapii. O ile problemy nie mają podłoża zdrowotnego, hormonalnego lub genetycznego, płodność można „podreperować”, stosując dobrze zbilansowaną dietę, zmieniając niezdrowe nawyki oraz przyjmując propłodnościową suplementację.

Autor: Ewa Krulicka, i-Apteka.pl


Pokaż więcej wpisów z Sierpień 2018
Podziel się swoim komentarzem z innymi
* Przed użyciem leków zapoznaj się z jego ulotką, która zawiera wskazania, przeciwskazania, dane dotyczace działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczace stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel